Edirne Kent Konseyi binasında gerçekleştirilen ve dernek yönetim kurulu ile üyelerinin yoğun katılım gösterdiği toplantıda, katılımcılar adına açıklamayı Edirne Emekliler Derneği Başkanı Ahmet Ziya Yaz okudu. Ekonomik krizin faturasının emeklilere kesilmek istendiğini vurgulayan Yaz, çarpıcı veriler paylaşarak hükümete ve TÜİK’e sert eleştirilerde bulundu.
'EMEKLİLER BU ÜLKENİN YÜKÜ DEĞİL EMEĞİ VE TARİHİDİR'
Edirne Emekliler Derneği Başkanı Ahmet Ziya Yaz,
"Türkiye'de ekonomik krizin, derinleşen gelir adaletsizliği ve yüksek enflasyonun ağır yükünü emekliler taşıyor. Milyonlarca emekli günümüzde açlık sınırı altında yaşam mücadelesi verirken insanca yaşam koşulları da giderek daha fazla aşınıyor. Öncelikle biz emekliler bu ülkenin yükü değiliz; biz bu ülkenin emeğiyiz, birikimiyiz ve tarihiyiz" diyerek yaşanılan duruma tepki gösterdi.
Konuşmasında Türkiye'deki güncel ekonomik verilere de değinen Yaz,
"Bu tanımdan sonra şu verilere tekrar göz atmakta fayda var: Bu ülkede emeklilerin %85'i açlık sınırı olan 35.174 liranın altında maaş alıyor. Yine emeklilerin %65'i ya çalışıyor ya da iş arıyor. 17 milyon emekliden 11 milyonu bu durumda. Üstelik bu ülkede çalışanların %71'i asgari ücretle geçinmeye çalışıyor" ifadelerini kullandı.
Emeklilerin kimseden lütuf beklemediğini, sadece haklarını istediklerini belirten Yaz,
"Bizler sosyal yardım veya sadaka istemiyoruz, yıllarca ödediğimiz primlerin karşılığı olan ücretleri talep ediyoruz. Ödediğimiz primlerin yıllarca kötü yönetilmesinden, başka alanlarda kaynak olarak kullanılmasından bizler sorumlu değiliz, aksine mağduruyuz" şeklinde konuştu.
'BİZ ARTIK BAHANE DİNLEMEK İSTEMİYORUZ HAKKIMIZI İSTİYORUZ'
Zaman zaman emeklilere yönelik incitici ifadeler kullanıldığını dile getiren Dernek Başkanı Yaz,
"Bu ülkede hâlâ emekliler hakarete maruz kalıyor. 'İyi ki emekli maaşını ödeyebiliyoruz', 'tane ile alsınlar', 'vekil maaşı ile geçinemiyoruz', 'müjde maaşı erken ödedik' ya da 'eskiden 55 yaşında ölüyorlardı şimdi 78 yaşına kadar yaşıyorlar' gibi söylemlerle karşılaşıyoruz. Bunların yanında emeklilerin maaşını dondurmayı bile düşünüyorlar. Akaryakıta yapılan %30'luk artış; sebzenin, etin, meyvenin ve temel gıda maddelerinin fiyatlarını doğrudan etkileyerek alım gücümüzü olumsuz sarsmaktadır. Dışarıda yemek yemenin, tatile gitmenin hayal olduğu bir ülke olduk" dedi.
TÜİK'in açıkladığı veriler ile çarşı pazar arasındaki uçuruma değinen Yaz,
"TÜİK verilerine göre; Mehmet Şimşek'in 3 yıllık bakanlığında yükseköğretim %683, köprü-otoyol geçiş ücretleri %554, kira %464, domates-biber-salatalık %459, şans oyunları %429 ve okul servisi %360 artmış durumda. Geldiğimiz noktada 3 ayda verilen zam eriyip gitmiştir. 6 ayda bir zam değil, 3 ayda bir gerçek enflasyon rakamlarına göre zam yapılmalıdır" açıklamasında bulundu.
'HAKKIMIZ OLANLAR ÇALINIYOR'
Temmuz ayı için konuşulan muhtemel zam oranlarının yetersiz olduğunu savunan Ahmet Ziya Yaz,
"TÜİK'in şu anki verilerine göre SSK ve Bağ-Kur emeklisine %18, memur ve memur emeklisine %14 zam yapılacak gibi görünyor. Bir de burada başka bir tuzak var: Sanki farklı zam yapılıyormuş gibi memur emeklisini işçi emeklisine, ocak ayında ise tam tersi rakamlarla işçi emeklisini memur emeklisine düşman etmeye çalışıyorlar" sözleriyle uygulanan politikalara tepki gösterdi.
En düşük emekli maaşına dair beklentilerini de paylaşan Yaz,
"En düşük emekli maaşının 23.000 - 25.000 lira arası olması bekleniyor. TÜİK eliyle hakkımız olanlar çalınıyor. Halbuki ENAG'a göre yıllık enflasyon %54 olduğuna göre verilmesi gereken zammın en az %38 olması gerekir. Yapılacak iyileştirme ile en düşük emekli maaşının temmuz ayında 35.000 lira olması gerekir. Yakın tarihli bir örnek olarak işsizlik fonunun işsizlere değil, büyük bölümünün amacı dışında işverenlere kaynak olarak aktarıldığını biliyoruz" diye konuştu.
Hükümetin kriz dönemlerinde sürekli sabır telkin etmesini eleştiren Yaz,
"Geldiğimiz durumda hükümetin hep bir bahanesi var; terör dedik, pandemi dedik, savaş dedik, ekonomik kriz dedik... Hep bir sabretme ve şükretme mantığı var. Bizler sabrederken birileri ballı maaşlarla, ballı ihalelerle bizim olanı alıyorsa orada sorun var demektir. Biz artık bahane dinlemek istemiyoruz, hakkımızı istiyoruz" ifadelerini kullandı.
'2026 BÜTÇESİNDE SERMAYEYE 7 TRİLYON LİRA KAYNAK VAR EMEKLİYE YOK'
Mevcut bütçe tercihlerinin halktan yana olmadığını belirten Dernek Başkanı Yaz,
"Bizleri yönetenler ülkemizdeki ekonomik krizleri, savaşları bahane ederek; açlık sınırı 35.174 lira, yoksulluk sınırı ise 115.576 lira iken emeklilerden 20.000 lira gibi onur kırıcı düşük bir maaşla yaşamasını istemesi insanlık dışıdır. Bu arada bekar bir çalışanın aylık yaşam maliyeti bile 45.488 TL'dir" tespitinde bulundu.
Bütçeden kimlere ne kadar pay ayrıldığını kalem kalem açıklayan Yaz,
"Emeklilere insanca yaşayacağı maaşı vermek için 'kaynak yok' diyenler, 2026 bütçesinde patronlara 3 trilyon 597 milyar lira vergi affı sağladı. Tüm yıl için öngörülen faiz ödemesine 2 trilyon 742 milyar lira ayrıldı ki sadece ilk 6 ayda bütçeden 640,1 milyar lira faiz ödemesi yapıldı. Müteahhitlere garanti ödemeler için ise 238 milyar lira kaynak ayırdılar. Kısacası 2026 bütçesinde sermayeye teşvik, faiz ödemesi ve vergi affı olarak tam 7 trilyon lira yandaşlara dağıtılacak. Kötü yönetimlerin ve tercih edilen önceliklerin yarattığı ekonomik krizin faturasının emekliyere kesilmesine asla razı olmayacağız" diyerek bütçe dağılımını eleştirdi.
Emeklilerin siyasi gücünün hafife alınmaması gerektiğinin altını çizen Yaz,
"Şunu unutmayın ve unutturmayacağız da: Biz emekliler örgütlü gücümüzle, yerelde il siyasetini, genelde ise ülke siyasetini belirleyebileceğimizin farkındayız" uyarısında bulundu.
EMEKLİLERİN ÇÖZÜM BEKLEYEN 11 ACİL TALEBİ
Yaz, konuşmasının son bölümünde emeklilerin %85'inin açlık sınırının altında yaşadığını, %65'inin çalışmak zorunda kaldığını ve çalışanların %71'inin asgari ücretli olması sebebiyle gelecekte de kölelik ücretlerine mahkum olacağını hatırlattı. "Bizler çok şey istemiyoruz, verilmeyen haklarımızı talep ediyoruz" diyen Yaz, acil çözüm bekleyen 11 maddeyi şu şekilde sıralayarak konuşmasını tamamladı:
- Seyyanen Zam Talebi: Çalışanlara verilen seyyanen zam, güncel haliyle düzenlenerek memur emeklilerine de faizi ile birlikte verilmelidir.
- İntibak Yasası: İntibak yasası yeniden güncellenerek haklarımız geriye dönük olarak faizi ile birlikte ödenmelidir.
- 3600 Ek Gösterge: 3600 ek göstergedeki haksızlıklardan kaynaklanan emeklilerimizin mağduriyeti giderilmelidir.
- Sağlıkta Katkı Payları: Muayene ve ilaç katılım payları tamamen kaldırılmalıdır.
- Asgari Ücret Eşitliği: En düşük emekli aylığı net asgari ücrete eşitlenmelidir.
- Bayram İkramiyeleri: Yılda iki kez ödenen bayram ikramiyeleri en az asgari ücret düzeyinde olmalıdır.
- Eşit Zam Oranı: Yapılan zamlar tüm emekli kesimine ayrım yapılmaksızın gerçek değerlerle aynı oranda yansıtılmalıdır.
- Sendikal Haklar: İşçi ve kamu çalışanlarına verilen sendika ve toplu sözleşme hakkı emeklilere de tanınmalıdır.
- Aylık Bağlama Oranları: Emekli aylık bağlama oranları yeniden ele alınarak en az %70'e çıkarılmalıdır.
- Banka Promosyonları: En büyük kitle olan 17 milyon emeklinin banka promosyonları gözden geçirilmeli ve en az 2 asgari ücret düzeyine koşulsuz olarak yükseltilmelidir.
- Barınma ve Sosyal Destek: Barınma ciddi bir sorun haline gelmeye başlamıştır. Bu doğrultuda ilçeler başta olmak üzere, yaşlılar için yüksek kaliteli yaşam standartlarına sahip 'Yaşam Evleri' açılmalı; emeklilere kira, yakacak ve gıda yardımı sağlanmalıdır.