Lise öğrencilerine 'tüketici hakkı' bilgilendirmesi

Edirne’de 15 Mart Dünya Tüketici Hakları Günü kapsamında öğrencilere yönelik düzenlenen eğitimde konuşan Ticaret İl Müdür Vekili Mustafa Kurt, Edirne Tüketici Hakem Heyeti’nin son 6 yıldaki karnesini açıkladı. 2021 yılından bu yana yaklaşık 10 bin başvuruyu karara bağladıklarını belirten Kurt, 2026 yılı itibarıyla bugün dahil 440 karara imza attıklarını ve 1.021 dosyanın sürecinin devam ettiğini duyurdu.

Edirne'de İl Ticaret Müdürlüğü, 15 Mart Dünya Tüketici Hakları Günü kapsamında farkındalık yaratmak amacıyla bir eğitim programına imza attı. Dr. Sadık Ahmet Turizm Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde düzenlenen etkinlikte, genç tüketicilerin korunması ve bilinçlendirilmesi hedeflendi.

Okulun konferans salonunda gerçekleştirilen programa Edirne İl Ticaret Müdür Vekili Mustafa Kurt, Edirne Ticaret ve Sanayi Odası (ETSO) temsilcisi Aydoğan Girgin, Edirne Esnaf ve Sanatkarları Odaları Birliği (EDESOB) Genel Sekreteri Özay Güngören, Edirne Tüketiciler Derneği Başkanı Yüksel Aksoy, okul yönetimi, öğretmenler ve çok sayıda öğrenci katılım sağladı.

TÜKETİCİ KAVRAMI VE TARİHSEL SÜREÇ

Etkinliğin açılış konuşmasını gerçekleştiren Ticaret İl Müdür Vekili Mustafa Kurt, tüketicinin tanımını yaparak hakların tarihsel gelişimini aktararak, "Geniş anlamda tüketici yaşamını, varlığını ve faaliyetlerini sürdürebilmek için bir mal ve hizmet edinip kullanan her kişiye denir. Ekonomik ve sosyal yaşamda kullanılan dar anlamda tüketicinin tanımını şöyle yapabiliriz: "Tüketici, ekonomik, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için bir mal ve hizmeti satın alıp nihai olarak kullanan her kişi, kurum ve ailedir". Bir toplumda tüm bireyler nihai tüketicidir. Aslında tüketicinin hemen hemen nüfusun tamamını kapsayan bir kavram olarak ortaya çıktığı görülmekte olup tüketicileri satıcı sağlayıcılara karşı koruyacak mevzuat ve bu kapsamda haklara ihtiyaç duyulmuştur. Bu haklar ilk kez 15 Mart 1962'de A.B.D. de eski başkan J.F.Kennedy tarafindan temsilciler meclisine sunulan raporda yer almış ve daha sonra A.E.T. Konseyi tarafından 14 Nisan 1975'de 5 maddeden oluşan evrensel tüketici hakları olarak tüm dünyaya ilan edilmiştir. 1975 yılını takip eden dönemde AT konseyince 19.05.1981 tarihinde kabul edilen "2.Tüketici Koruma Programı" ve 23.06.1986 tarihinde yürürlüğe giren "Tüketiciyi Koruma Politikasına Yeni Hız Kazandırma Programı" çerçevesinde tüketici hakları yeniden gözden geçirilerek bugünkü, evrensel kabul görmüş, Uluslararası Tüketici Birlikleri Örgütü tarafından ilan edilen ve aşağıda sıralanan 8 hakka ulaşılmıştır" diye konuştu.

EVRENSEL TÜKETİCİ HAKLARI

Kurt, dünya genelinde kabul gören 8 temel hakkı sıralayarak, "Temel gereksinimlerin giderilmesi hakkı, güvenlik ve güven duyma hakkı, mal ve hizmetlerin serbestçe seçilmesi hakkı, bilgi edinme hakkı, eğitilme hakkı, tazmin edilme hakkı, sesini duyurma (temsil) hakkı ve sağlıklı bir çevreye sahip olma hakkıdır" dedi.

TÜRKİYE'DEKİ YASAL DÜZENLEME VE BAŞVURU SINIRI

Türkiye'deki yasal mevzuata ve tüketicilerin izlemesi gereken yola değinen Kurt, "Ülkemizde de "tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını korumak, aydınlatmak, eğitmek, zararlarını tazmin etmek, çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı önlemleri almak ve tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek ve bu konudaki politikaların oluşturulmasında gönüllü örgütlenmeleri teşvik etmek" amacıyla çıkarılan “4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun" 08.03.1995 tarih ve 22221 sayılı Resmi gazetede yayımlanmıştır. Kanun 8 Eylül 1995 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Tüketicilerimizin 2026 yılı itibarıyla değeri 186.000 TL'nin altındaki başvuruları için delil oluşturan belgelerle (fatura, fiş, servis fişi, garanti belgesi vb.) Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) üzerinden veya bizzat tüketici hakem heyetimize başvurmaları gerekmektedir" şeklinde konuştu.

'2025'TE HAKEM HEYETİNE 2120 BAŞVURU KARARA BAĞLANDI'

Edirne özelindeki istatistikleri de paylaşan İl Müdür Vekili Kurt, başvuruların yoğunlaştığı sektörleri açıkladı. Kurt, "Edirne Tüketici Hakem Heyeti olarak yıllar itibarıyla; 2021 yılında 2.001, 2022 yılında 2.237, 2023 yılında 2.123, 2024 yılında 2.624, 2025 yılında 2.120 ve 2026 yılı bugün itibarıyla 440 başvuruyu karara bağlamış bulunmaktayız. Halen 1.021 adet dosyamızın süreçleri devam etmektedir. Başvurular sektörler itibarıyla mobilya, tekstil, elektronik ev aletleri, mesafeli sözleşmelerde yoğunluk arz etmektedir" ifadelerini kullandı.

Konuşmanın ardından Ticaret İl Müdürlüğü yetkili personellerinden Esra Kılınç tarafından öğrencilere teknik detaylar ve şikayet süreçleri hakkında sunum yapıldı.

Adem Batuhan SEVER