Prof. Dr. Kaya; “En erken zamanda ayçiçeğini ekmeliyiz”
Trakya Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Genetik ve Biyomühendislik Bölüm Başkanı ve Bitki Islahı Merkezi Müdürü Prof. Dr. Yalçın Kaya, Edirne’de ve Trakya genelinde geçtiğimiz sezon kurak geçen ve geç ekim yapılan alanlarda büyük verim kayıplarının yaşanan ayçiçeğinde erken ekim yapılması yönünde çiftçilere çağrıda bulundu. Prof. Dr. Kaya, köse hastalığından etkilenmemek için, hastalığa dirençli tohum ırkı ekilmesi gerektiğine vurgu yaptı.
Edirne’de geçtiğimiz ayçiçeği sezonunda yaşanan aşırı kurak havalar sebebiyle üreticiler büyük verimleri yaşamış, ancak erken ekim gerçekleştiren üreticiler, ürünlerinden diğerlerine oranla daha fazla verim alabilmişti. Bu kış mevsiminde yağışların zamanında düşmesiyle umutlanan üretici, ayçiçeği ekimine başladı.
“AYÇİÇEĞİ SEZONUNA UMUTLU GİRİYORUZ”
Trakya Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Genetik ve Biyomühendislik Bölüm Başkanı ve Bitki Islahı Merkezi Müdürü Prof. Dr. Yalçın Kaya, geçtiğimiz yılın son 35-40 yılın en kurak yıllarından birisi olduğuna dikkat çekti. Bu yıl yeteri kadar kış yağışı alındığının altını çizen Kaya; "Ayçiçeği, şu anda ekim nöbetinde. Şu anda ekim zamanı başladı. Artık geçen seneki yediğimiz kurağı da dikkate almamız gerekiyor. Çünkü geçen yıl hem buğdayda çok düşük verim elde ettik hem ayçiçeğinde çok düşük verim vardı. Belki 35-40 yılın en düşük verimleri elde edildi, 70-80 kilo alan yerler vardı. Bu anlamda üretici çok büyük sıkıntı yaşadı. Burada en büyük faktörlerden bir tanesi, kış yağışlarının yeteri kadar olmaması, topraktaki suyun azalması. Ama bu sene ayçiçeği sezonuna en azından bu anlamda umutlu giriyoruz. Çünkü yeteri kadar kış yağışları yağdı. Bu noktada da en önemli şeylerden bir tanesi, şu anda bayrama kadar bir yağış göstermiyor" dedi.
“TARLAYA GİDEBİLDİĞİMİZ EN ERKEN ZAMANDA AYÇİÇEĞİNİ EKMELİYİZ”
Bu sezonun da büyük ihtimalle kurak geçeceğini tahmin ettiklerini dile getiren Prof. Dr. Kaya, çiftçilere bir an önce ayçiçeği ekimi yapmaları yönünde çağrıda bulundu. Kaya; "Geçen sene aşırı sıcaklar, bitkinin danesini tamamen kuruttu. Çok cılız taneler ve yağ oranlarının da olduğu bir sezon geçirdik. Onun o sıcak periyoda gelmemesi için bizim mümkün mertebe erken ekmemiz lazım. Aslında geçen sene bu çok büyük tecrübe edildi. Edirne'de geçen sene mart ayında ekenler, 200 küsur külahlar aldı. Nisan ve mayıs ayında ekenler 50, 60, 80 kilolarda aldı. Bu durum, bu açıdan bize güzel bir tecrübe verdi. Mümkün olan, tarlaya girebildiğimiz en erken zamanda ayçiçeğini ekmeliyiz. Şu anda, bayrama kadar 1 hafta, 10 günlük bir hava var. Çiftçilere özellikle tavsiyem; bir an önce tarlalarını hazırlasınlar, bir an önce ekimlerini yapsınlar ki süt alım devresi o sıcak döneme denk gelmesin. Son zamanlarda iklimler de değişti. Ne zaman yağmur yağacağı ne zaman sıcak olacağı açıkçası geçtiğimiz yılların tecrübelerine nazaran bir şey söyleyemiyoruz. Ama en azından temmuz ve ağustos ayında yüzde 80-90 çok sıcak olacağını biliyoruz" şeklinde konuştu.
‘KÖSE HASTALIĞINA DİRENÇLİ TOHUM IRKI EKİLMELİ’
Köse hastalığına karşı çiftçileri uyaran Prof. Dr. Kaya, üreticileri hastalığa dirençli tohum ırklarını ekmeye davet etti. "Şu anda tarlalar da yavaş yavaş hazır hale, tava gelmek üzere. Ekerken dikkat edecekleri en önemli şeylerden bir tanesi de çok fazla tavı kaçırmasınlar. Dediğimiz gibi bazen mildiyö ve benzeri problemler havalar soğuk geçtiği zaman olabiliyor. Mildiyö dediğimiz köse hastalığı, ayçiçeğinin en büyük problemlerinden. O yüzden eğer imkanları varsa, biliyorlarsa da mümkün mertebe mildiyönün yeni ırklarına dayanıklı çeşitleri eksinler. Erken ekimin iki tane problemi var açıkçası. İkincisi de yabancı ot problemi. Yabancı ot problemini ekim sonrası atılan iki tür herbisitle şu anda çözüyoruz. Bu anlamda orada sıkıntı yok. Bu yüzden tek problem, mildiyö ile ilgili. Burada yeni ilaçlar da çıktı. Firmalarına sorsunlar; bunlar gerçekten o yeni ilaçlarla ilaçlanmış mı? Ona dikkat etsinler. Onun haricinde mümkün mertebe, en erken zamanda en azından bayrama kadar eksinler diye söyleyebiliriz" diye konuştu.
Adem Batuhan SEVER