Edirne Belediye Meclisi Tarım Komisyonu Başkanı İsmail Sancakçavuşu, kuraklığa rağmen rekor verim alan çeltik üreticisinin ithalat politikaları ve düşen fiyatlar nedeniyle zarar ettiğini belirterek, “Bu yıl adeta bir mucize gerçekleşti, çiftçi susuz tarım yaptı. Kuruyan kaynaklara, su altı rezervlerinin çekilmesine, barajlardaki su seviyelerinin düşmesine, nehirlerde zaman zaman suyun akmamasına rağmen kademeli sulamayla kendi ustalığını ve kabiliyetini ortaya koydu, belki de son beş senenin en yüksek verimini aldı. Buna rağmen tarım politikalarının kötü yönetilmesi nedeniyle yeniden ithalata dönüldü. Birkaç kişiyi zengin etmeye yönelik bu uygulama yüzünden Hindistan’dan 15–17 TL’ye çeltik ithal edilmeye başlandı. Bu ithalat piyasadaki çeltik fiyatlarını iyice düşürdü ve üreticiyi zarar eder hale getirdi” dedi.
Edirne Belediye Meclisi Tarım Komisyonu Başkanı İsmail Sancakçavuşu, çeltik üreticisinin yaşadığı ekonomik daralmayı, ithalat politikalarının piyasaya etkisini ve artan maliyetleri değerlendirerek önemli açıklamalarda bulundu. Sancakçavuşu, kuraklıkla mücadele ederek yüksek verim elde eden üreticinin, yanlış tarım politikaları nedeniyle büyük kayıplar yaşadığını söyledi.
‘ÇİFTÇİ ADETA SUSUZ TARIM YAPTI, MUCİZEYİ GERÇEKLEŞTİRDİ”
Sancakçavuşu, kuraklığa ve dönüşümlü sulamaya rağmen çiftçinin rekor verimler aldığını kaydederek, “Çiftçi bu sene de yeni umutlarla çeltik ekti. Bilindiği üzere faizler yüzde 55-60 bandında. Bu yüksek faizlere rağmen çiftçi borçlanmaktan korkmadı, yüksek maliyetlere rağmen toprağını işledi. Ve bu yıl adeta bir mucize gerçekleşti; çiftçi susuz tarım yaptı. Kuruyan kaynaklara, su altı rezervlerinin çekilmesine, barajlardaki su seviyelerinin düşmesine, nehirlerde zaman zaman suyun akmamasına rağmen kademeli sulamayla kendi ustalığını ve kabiliyetini ortaya koydu, belki de son beş senenin en yüksek verimini aldı. Bu bizim de beklemediğimiz bir durumdu. Verimler yüzümüzü güldürdü. Ancak zaman içinde çeltik fiyatlarında ciddi gerilemeler yaşandı. Sezonun ilk başında fiyatlar tatmin ediciydi. Örnek vereyim: İri taneli, baldo diye tabir edilen tür 40–45 bin lira bandından satılıyordu. Orta taneli çeltik 27–32 bin lira civarında seyrediyordu. İnce taneler her ne kadar piyasada çok rağbet görmese de yine de üreticiyi tatmin eden 23–26 TL bandındaydı. Eğer fiyatlar bu seviyelerde devam etseydi, çeltik üreticisi bu sene verdiği aşırı eforun ve borçlanmanın karşılığını alacaktı” şeklinde konuştu.
‘İTHALAT ÜRETİCİYİ EZİYOR’
Tarım politikalarının yanlış yönetildiğini söyleyen Sancakçavuşu, yeniden ithalata dönülmesinin piyasa dengesini bozduğunu ifade etti. Sancakçavuşu, “Susuz tarım yapmak aynı zamanda ot popülasyonunu artırdığı için daha fazla sulama, daha fazla enerji ihtiyacı doğurdu. Bu da maliyetleri neredeyse bir buçuk katına çıkardı. Fakat tarım politikalarının kötü yönetilmesi nedeniyle yeniden ithalata dönüldü. Birkaç kişiyi zengin etmeye yönelik bu uygulama yüzünden Hindistan’dan 15–17 TL’ye çeltik ithal edilmeye başlandı. Bu ithalat piyasadaki çeltik fiyatlarını iyice düşürdü ve üreticiyi zarar eder hale getirdi. Bugün üretici ‘Malımı ucuza satmaya razıyım’ dediği halde bile karşısına 2-3 ay vadeler çıkıyor. Fabrikacıların da kendince haklı yanları var; bir fabrikayı çevirmek kolay değil. Fakat hükümetin yanlış tarım ve sanayi politikaları nedeniyle sanayici de nakitte zorlanıyor, sıcak para akmıyor. Bu durumda çiftçi ne yapacağını kara kara düşünmeye başladı” dedi.
‘FİYATLAR ÇAKILDI’
Çeltik fiyatlarındaki düşüşe dikkat çeken Sancakçavuşu, kayıpların ciddi boyutlara ulaştığını, küçük taneli ürünlerde de fiyatların benzer şekilde gerilediğini aktardı. Sancakçavuşu, 26 TL olan çeltik 21–22 TL’ye kadar indi. Baldoda 42–43 TL olan fiyatlar 34–35 TL’ye düştü; yani 7–8 TL’lik bir kayıp var. Küçük taneli ürünlerde de durum benzer; daha önce 22–23 TL’ye alınan ince taneli ürünler şu an 17–18 TL bandında. Bir de vade sorunu var. Eskiden çiftçi malını fabrikaya götürür, birkaç gün sonra parasını alırdı. Şimdi ortada para yok; bankalar sıkıştırıyor, faizler yüksek, kurumlar beklemiyor. Her şey kilitlenmiş durumda. Bu politikalarla çiftçinin verdiği mücadelenin karşılığını alamaması sürdürülebilir değil. Çok acil bir şekilde ‘çiftçi kalkınma destek programı’ açıklanması lazım. En azından çiftçi bir yıl sonra ürününü ortalama hangi fiyattan satabileceğini bilmeli. Biz mazotu 40 TL’den almaya başlıyoruz, sezon sonunda 60 TL’yi görüyoruz. Gübreyi 18 TL’den alıyoruz, bir bakıyoruz 26 TL olmuş. Üzerine yüzde 40–50 zam geliyor, 30–35 TL olarak bize yansıyor. Çiftçinin önünü görebilmesi, topraklarını kaybetmemesi için; böyle kurak bir yılda bile çeltik çıkarabilen kaliteli üreticilerin heba olmaması için devletin acilen önlem alması gerekiyor” diye konuştu.
‘TMO FİYATI SEZON BAŞLAMADAN AÇIKLAMALIYDI’
Açıklamasının sonunda devlet politikalarındaki eksikliklere vurgu yapan Sancakçavuşu, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) taban fiyatı sezon öncesinde açıklaması gerektiğini belirterek, “Burada yine devlet politikası, yani Toprak Mahsulleri Ofisi devreye giriyor. Devlet taban fiyatı ve alım fiyatını sezon başlamadan önce açıklasaydı, bugün fiyatlar bu kadar gerilemezdi. Devlet, fabrikacının ve ithalatçının insafına bırakılmaması için burada bir koruyucu sigorta görevi görmeliydi. Tarım bakanımızdan İpsala’daki programı sırasında çeltik fiyatını açıklamasını bekledim ama açıklamadı. Piyasa tamamen serbest bırakıldı. İthalatçının eline bırakıldık. Şu an Hindistan’dan ürün alıyoruz. Oradaki bir insanın yediği tabak pirinçle bizim tükettiğimiz pirinci karşılaştırmak lazım. Devletin acilen Toprak Mahsulleri Ofisi üzerinden bütün tarım ürünlerinde fiyatlarını bir yıl önceden açıklaması gerekiyor. Çünkü yeni ekim sezonu başlıyor, icar fiyatları yeniden belirlenecek ve çiftçi daha şimdiden gelecek yılın borcunu düşünmeye başladı. Ama ürününü kaça satacağını bilmeden nasıl plan yapacak” ifadelerini kullandı.
Adem Batuhan SEVER