Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO), 2025 yılı hububat alım fiyatlarını açıklamasının ardından, ton başına ortalama 2.520 TL destek ödemesi yapılacağı ifade edilmişti. Edirne İl Genel Meclisi Uzunköprü Üyesi ve CHP Grup Sözcüsü Mustafa Üstün, bu destek rakamının gerçeği yansıtmadığını ifade ederek; “Bu yıl temel destek, planlı üretim ve sertifikalı tohum desteği toplamda 807 TL/dekar olarak verilecek. Bakanlık bu rakamı, Türkiye ortalaması olan 320 kg/dekar üzerinden ton başına çevirerek ‘2.520 TL destek’ algısı oluşturuyor. Yani aslında bu tutar, tüm desteklerin ortalama verime oranlanmış halinden ibaret. Bu durumda 2.520 TL’lik ton bazlı destek ifadesi geçersiz hale geliyor” dedi.
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), 2025 yılı hububat alım fiyatlarını açıkladı. Edirneli üreticilerin de merakla beklediği açıklamaya göre, buğdayın ton fiyatı 13.500 TL, arpa ise 11.000 TL olarak belirlendi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılan duyuruda, bu rakamlara ek olarak ton başına ortalama 2.520 TL destek ödemesi yapılacağı ifade edildi. Ancak, destek kalemlerine ilişkin bu açıklama, üreticiler arasında kafa karışıklığına yol açtı.
Edirne İl Genel Meclisi Uzunköprü Üyesi ve CHP Grup Sözcüsü Mustafa Üstün, konuya dair detaylı bir açıklama yaparak, destek hesaplamalarının üreticiyi yanıltabileceğini belirtti. Üstün, yapılan açıklamaları “manipülatif” olarak değerlendirirken, üreticilere net bilgi sunmanın önemine dikkat çekti.
“TON BAŞINA PRİM FARK DESTEĞİ BU YIL YOK”
Üstün, bu yıl ton başına ödenen prim farkı desteğinin kaldırıldığını belirtti. TMO’nun açıkladığı 13.500 TL’lik buğday fiyatının, bazı çevrelerce “iyi fiyat” olarak nitelendirilmesine karşı çıkan Üstün, piyasa fiyatının zaten 12.500 TL civarında olduğuna dikkat çekti.
Desteklerle ilgili en çok karışıklık yaratan konunun, açıklamada yer alan “2.520 TL/ton destek” ifadesi olduğunu belirten Üstün, bu rakamın gerçekte ton bazlı bir ödeme olmadığını vurguladı.
“2.520 TL İFADESİ ORTALAMA VERİM ÜZERİNDEN KURGULANMIŞ”
Desteklemelerle ilgili hesaplamayı detaylandıran Üstün; “Bu yıl temel destek, planlı üretim ve sertifikalı tohum desteği toplamda 807 TL/dekar olarak verilecek. Bakanlık bu rakamı, Türkiye ortalaması olan 320 kg/dekar üzerinden ton başına çevirerek ‘2.520 TL destek’ algısı oluşturuyor. Yani aslında bu tutar, tüm desteklerin ortalama verime oranlanmış halinden ibaret” diye konuştu.
Üstün, planlı üretime dahil olmayan çiftçilerin 807 TL'lik bu destekten yararlanamayacağını belirterek, “Bu durumda 2.520 TL’lik ton bazlı destek ifadesi geçersiz hale geliyor” dedi.
“YÜKSEK VERİM, DAHA AZ DESTEK ANLAMINA GELİYOR”
Çiftçilerin alacakları desteğin, verime bağlı olarak birim başına ciddi farklılık göstereceğini anlatan Üstün, şu örneklerle açıklamasını sürdürdü:
“100 kg/dekar verim + sertifikalı tohum kullanan üretici:
Destek: 807 TL → Ton başına gelir: 13.500 + 8.070 = 21.570 TL
100 kg/dekar verim + sertifikasız tohum kullanan üretici:
Destek: 634 TL → Ton başına gelir: 13.500 + 6.340 = 19.840 TL
600 kg/dekar verim + sertifikalı tohum:
Destek: 807 TL → Ton başına gelir: 13.500 + 1.350 = 14.850 TL
1.000 kg/dekar verim + sertifikalı tohum:
Destek: 807 TL → Ton başına gelir: 13.500 + 870 = 14.370 TL
Düşük verim elde eden çiftçi, destekten daha fazla birim kazanç elde ederken, yüksek verim alan çiftçinin destekten kazancı düşüyor. Bu da ton başına gelirin çiftçiden çiftçiye ciddi fark göstermesi anlamına geliyor.”
“DEVLETİN ALIM MALİYETİ 16.020 TL’YE ULAŞIYOR”
Mustafa Üstün, devletin bütçesi açısından değerlendirildiğinde, üreticilere yapılan desteklerle birlikte buğdayın ton başına maliyetinin ortalama 16.020 TL’ye ulaştığını belirtti. Ancak bu rakamın üreticiye doğrudan yansıyan bir satış geliri olmadığını vurguladı. Üstün; “Türkiye Cumhuriyeti bütçesi, buğday için ton başına 13.500 TL ödeme yaparken, ortalama destekleri de eklediğinde çiftçiden aldığı ürün için ortalama 16.020 TL ödeme yapmış gibi oluyor. Ancak bu devlet muhasebesidir, çiftçiye yansıyan rakam değildir” ifadelerini kullandı.
“DESTEK, FİYATTAN AYRI TUTULMALI”
Üstün, yıllardır üreticilere verilen mazot ve gübre desteklerinin bu şekilde hesaplara katılmadığını hatırlatarak, üretim desteklerinin buğday fiyatı gibi gösterilmesinin tehlikeli bir alışkanlığa dönüşebileceğini söyledi. Üstün; “Buğdayın fiyatı net olarak 13.500 TL’dir. Verilen destekler, üretim maliyetlerini hafifletmek içindir. Fiyatla karıştırılmamalıdır” açıklamasını yaptı.
Haber Merkezi