Edirnekari sanatçısı Sevilay Güler, Makedonya’da görüp ilham aldığı el yapımı kâğıt üretimini Edirne’de geliştirerek kendi desenleriyle birleştirdi. 20 günlük emekle hazırlanan kâğıtlarıyla geleneksel sanata hem yenilik hem de sürdürülebilirlik kattı. Güler, "Çeşitli şeylerin üzerine; örneğin ahşabın üzerine, kağıdın üzerine Edirnekari çalışabiliyoruz ama ben neden kendi yaptığım, kendi ürettiğim kağıtların üzerine Edirnekari yapmayayım dedim. Bunda da başarılı oldum. Şimdi de yine atölyemde öğrencilerle ve kursiyerlerle bu işleri yapmaya, el yapımı kağıt üretmeye devam ediyoruz" dedi.
Edirne’de 15 yıldır kalemkarlık yapan, Kültür ve Turizm Bakanlığı onaylı Edirnekari sanatçısı Sevilay Güler, 10 yıl önce gittiği Makedonya’da tanıştığı el yapımı kâğıt üretimini kendi sanatına uyarlamaya karar verdi.
Türkiye’ye döndüğünde bu alanda yoğun çalışmalar yürüten Güler, bitkisel lif, pamuk ve talaş tozu gibi doğal malzemelerden kâğıt üreterek Edirnekari desenlerini artık kendi imal ettiği kâğıtlar üzerine işlemeye başladı.
Zamanla atölyesine gelen kursiyerlere de eğitim veren Güler, geri dönüşüme katkı sunan bu üretim sürecini sürdürmeye devam ediyor.
MAKEDONYA’DA BAŞLAYAN MERAK
Kâğıt yapımını ilk kez Makedonya’daki bir gezi sırasında gördüğünü belirten Güler, “Yaklaşık 10 yıl önce bir gezi için Makedonya’ya gitmiştim. Orada el yapımı kâğıdı görünce kendi işlerimde de kullanabileceğimi düşündüm. Edirne’ye dönünce denemelere başladım ve başarıyla üretmeyi öğrendim. Ardından Edirnekari desenlerimi bu kâğıtlara uygulamaya başladım. Süreç hâlâ aynı heyecanla devam ediyor” dedi.
'20 GÜNLÜK EMEKLE ORTAYA ÇIKIYOR'
El yapımı kâğıdın yaklaşık 20 günde oluştuğunu anlatan Güler, “Bu kâğıdın uzun bir yolculuğu var. Bitkisel lif, pamuk, talaş tozu gibi birçok malzemeyi uygun oranlarda karıştırıyoruz. Yaklaşık 20 gün selülozlaşmasını bekliyoruz. Ardından tekneye alıp bez üzerine çıkarıyoruz ve mühreleme işlemiyle kullanıma hazır hâle geliyor. Daha sonra üzerine Edirnekari desenlerini işliyoruz” diye konuştu.
VALİLİKTEN ÖDÜLLÜ BİR BAŞARI
Kendi ürettiği kâğıtlar üzerine desen çalışmanın kendisini daha çok motive ettiğini söyleyen Güler, “Edirnekari, ahşap ya da hazır kâğıt üzerinde yapılabiliyor. Ama neden kendi yaptığım kâğıda uygulamayayım dedim. Bu konuda başarılı oldum, hatta Valilik tarafından ödüllendirildim. Şimdi de öğrencilerle birlikte üretmeye devam ediyoruz. El sanatları hem yetenek hem merak işi. Ben yıllarımı verdim, huzur buluyorum. Sanat insanın içinden taşan bir şey; ben de bu çalışmalarla kendimi ifade ediyorum” dedi.
'MERAK HER GEÇEN GÜN ARTIYOR'
Edirnekari sanatını öğrenmek isteyen herkese kapılarının açık olduğunu söyleyen Güler, “15 yıldır profesyonel olarak bu işi yapıyorum. Öncesinde restorasyonla başlayan bir yolculuktu. Ardından el sanatları ve Edirnekari geldi, şimdi de kâğıtla taçlandı. İnsanların ilgisi çok güzel. Merak edenlere elimden geldiği kadar öğretmeye çalışıyorum” ifadelerini kullandı.
DAYANIKLILIĞIYLA ÖNE ÇIKAN GELENEK
Edirnekari; ahşap, deri ve benzeri yüzeylere boya ve cila ile uygulanan motif ve kompozisyonlardan oluşan geleneksel bir el işçiliği. Çeyiz sandıkları, yazı çekmeceleri, para kutuları, cilt kapakları ve dolap kapaklarında sıkça kullanılan bu sanatın en önemli özelliği, boyalarının uzun yıllar dayanıklılığını koruması. İlk olarak Edirne’de ortaya çıkan Edirnekari, zamanla İstanbul, Bursa, Diyarbakır ve Erzurum gibi pek çok Anadolu şehrine yayıldı. Edirne’nin özgün el sanatları arasında ayrıca ağaç işlemeciliği, lake kutu yapımı ve kitap kapakçılığı da yer alıyor.
Adem Batuhan SEVER
