Ülke genelinde bulunan emekli dernek, federasyon ve platformlar bir araya gelerek taleplerini sıraladılar. Ankara’da düzenlenen toplantıda hak alma mücadelesi için bütüm dernek, platform ve sendikaların birleşmesiyle Türkiye Emekliler ve EYT’liler Birliği oluşturuldu. Edirne’de de basın toplantısı düzenleyerek talepleri kamuoyu ile paylaşan Disk Emekli-Sen Edirne Şube Başkanı Sait Dayıoğlu; “Ülke nüfusumuz yaşlanmakta ve bu da emekliler ile yaşlı nüfusa yönelik politikaların önemini arttırmaktadır. Biz emekliler satın alma gücümüzün düştüğünü bizzat yaşamımızdan biliyoruz” dedi ve ortak belirledikleri talepleri sıraladı.
Emekli sendikaları ile EYT ve Emekliler Federasyonu’nun, ortak mücadele amacıyla bir süreden beri sürdürdüğü güç ve eylem birliği çalışmaları, Ankara’da 24 Mart günü Tüm Emekliler Sendikası Genel Merkezinde bir araya gelen çok sayıda emekli sendikası, dernek ve platform ile EYT ve Emekliler Federasyonu tarafından gerçekleştirilen basın toplantısında; bugüne kadar çeşitli isimler altında ayrı yürütülen hak alma mücadelesini bundan sonra birlikte ortak olarak sürdürmek amacıyla Türkiye Emekliler ve EYT’liler Birliği’nin oluşturulduğu açıklandı, ortak talepler vurgulandı. Disk Emekli-Sen Edirne Şube’si, belirlenen ortak talepleri basın mensupları ile paylaştı.
“KREDİ KARTLARINI DA ÖDEYEMEZ HALE GETİRİLDİK”
Emekli sendikaların birleşmesi ve ortak talepler hakkında konuşan Disk Emekli-Sen Edirne Şube Başkanı Sait Dayıoğlu, emekli maaşın yetersizliğinde ve emekli vatandaşların bankalarda biriken borçlarına değindi. Dayıoğlu; “ Yıllardır sistematik olarak uygulanan politikalarla önce yoksulluk, sonra açlık sınırı altında bir yaşama mahkûm edilmemiz karşısında; aşağıda imzası bulunan Sendikalar, Dernekler ve Platformlar bugünden itibaren yerellerde ve merkezi düzeyde, hak arama mücadelemizi birlikte yürüteceğimizi, başta emekliler, dul ve yetim aylığı alanlar, özel sandık emeklileri ve EYT'liler olmak üzere tüm yurttaşlarımıza ilan ediyoruz. Ülke nüfusumuz yaşlanmakta ve bu da emekliler ve yaşlı nüfusa yönelik politikaların önemini arttırmaktadır. Biz emekliler satın alma gücümüzün düştüğünü bizzat yaşamımızdan biliyoruz. Gerçekten çok zorlanmaya başladık. 2002 tarihinde en düşük emekli aylığımız 257 TL iken, asgari ücret 184 TL idi. Günümüzde yani 2024 de ise en düşük emekli aylığımız 10.000 TL iken asgari ücret 17.002 TL. Hâlbuki yapılan araştırmalara göre açlık sınırı 15.000 TL'yi aştı, yoksulluk sınırı ise 52.000 TL'ye yaklaştı. Sadece asgari ücretle yaptığımız kıyaslama ile biz emeklilerin maaşlarının zaman içerisinde ne kadar düştüğünü ve son 1-2 yıl içerisinde de artık her şeyi kısarak, kredi kartları ile ayakta durmaya çalıştığımızı, bankaların verilerinde de görüleceği üzere kredi kartlarını da ödeyemez hale getirildik” diye konuştu.
EMEKLİLERDEN 17 TALEP
Disk Emekli-Sen Edirne Şube Başkanı Sait Dayıoğlu, ortak emekliler derneklerinin karar vermiş olduğu talepleri;
“1. Emekli aylıkları iyileştirilerek uluslararası standart ve normlara uygun hale getirilmeli. Aylık bağlama oranları 2000 yılı öncesine döndürülmeli. Güncelleme kat sayısında milli gelir artışından pay verilmelidir. En düşük Emekli kök maaşı, en düşük Memur maaşından az olmamalıdır.
2. Emekli hak ve sahiplerinin aylıkları bağımsız kurumlarca açıklanan gerçek enflasyon oranına göre otomatik olarak güncellenmelidir. Emeklilere Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında olmak üzere yılda dört ikramiye verilmeli. İkramiyeler dul ve yetim maaşı alanlara da aldıkları maaş oranı kadar değil, tam ödenmeli. Ödenen ikramiyeler asgari ücrete eşitlenmelidir.
3. Temel gıda maddeleri ile elektrik, doğalgaz ve akaryakıt fiyatlarına yapılan yüksek oranlı zamlar nedeniyle düşen satın alma gücümüzde meydana gelen kaybın telafisi için, tüm emekli, dul ve yetimlerin kök maaşlarına acilen 12 bin TL seyyanen zam istiyoruz.
4. Emekli maaşlarının iktidarlar tarafından tek taraflı belirlenmesi yerine, Anayasada gerekli düzenlemenin uluslararası tüm metinlerde geçtiği gibi "herkes sendika kurabilir" şeklinde düzenlenmesi ve ardından TBMM’inde emekli sendikaları statü yasasının çıkarılarak, bizlerle birlikte toplu iş sözleşme masasında belirlenmesini istiyoruz. Bunun için de Anayasanın Sendika kurma hakkını tanımlayan 51. Maddesi ile toplu iş sözleşme hakkını tanımlayan 53. Maddelerine "Emekliler ile dul ve yetim aylığı alanlar" ibaresi eklenerek emeklilerin sendika kurma hakkı anayasal güvence altına alınmalı ve ilgili yasalarda gerekli değişiklikler yapılarak "Emekli sendikaları statü yasası" çıkarılmalıdır.
5. Aylık Bağlanma Oranlarının eski sisteme yani %70'e döndürülmesini istiyoruz.
6. Gerçek bir İntibak Yasası acilen çıkarılarak, 2000 yılı öncesi ve 2000 yılı sonrası emekliler arasındaki maaş eşitsizliği giderilmelidir.
7. 10 Banka, 6 sigorta şirketiyle, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve ona bağlı odaların çalışanlarının olduğu 17 emekli sandığına bağlı yaklaşık 300 Bin emeklinin yaşadıkları mağduriyetler yasalar ile giderilmelidir.
8. Emekli maaşlarından kesilen muayene, ilaç vs tüm sağlık kesintilerine son verilsin.
9. Şehir içi tüm toplu taşıma araçlarından emeklilere ve eşlerine ücretsiz ulaşım hakkı sağlansın.
10. Temel gıda maddeleri ile elektrik, su ve doğal gaz faturaları üzerinden alınan KDV kaldırılsın.
11. Hastanelerdeki Geriatri (yaşlılık) bölümleri açılsın. Var olanlara takviye edilsin. Emekli ve yaşlı vatandaşlar için devlete ait huzurevi sayısı artırılarak, evde bakım hizmetleri yaygınlaştırılsın.
12. Emekli maaşlarının yatırıldığı kamu veya özel bankalar, maaş promosyonlarını günün koşullarına göre değerlendirmeli. Her yıl bir maaş artışına göre promosyonları güncellemelidir.
13. Çalışanlar geçmiş yıllarda olduğu gibi artık emekli olduklarında kıdem tazminatlarıyla bir daire satın alamamakta. Konut sahibi olamayan emeklilere, TOKİ tarafından ucuz konut sağlanmalı. Emeklilere bir taraftan da barınma yardımı yapılmalıdır.
14. Emekli yurttaşlara yaşamlarının sonbaharında hak ettikleri saygı gösterilmeli. Yalnız yaşayan, hasta ve bakıma ihtiyacı olan emekli ve yaşlı yurttaşlar için devlete ait huzurevi ve yaşam merkezi sayısı artırılarak, bakım hizmetleri yaygınlaştırılmalı.
15. Emeklinin vefatı sonrası bakmakla yükümlü olduğu eşi ve çocuğuna, zaten düşük olan emekli maaşı daha düşük oranda ödenerek emeklinin geride kalan eşi ve evlenmemiş çocuğu tam bir sefalete mahkûm edilmektedir. Sosyal devlette dul ve yetim maaşı en düşük emekli maaşından az olamaz.
16. Çalışan emeklilerden sosyal güvenlik destekleme primi adı altında % 32‘lik kesintinin kaldırılmasını talep ediyoruz.
17. Kökten çözülmeyen EYT meselesinde, eksik çıkarılan yasa ile 5000 Prim ve Kısmi Emeklilik hakları masada bırakılan EYT'lilerin mağduriyetlerinin giderilmesini; Bağ-Kur kapsamı altında, Tescil, Prim eşitleme ve İhya sorununun çözülmesini; Staj ve Çıraklık başlangıç süresinin, Emeklilik sigorta başlangıç süresinden sayılmasını; 8 Eylül 1999 sonrası çalışma hayatına girenlerin sorunlarını çözmek üzere Sosyal Güvenlik Kurumu sisteminin kökten bir reformla yeniden düzenlenmesini talep ediyoruz” şeklinde sıraladı.
Damla GÖÇ AKYÜZ