“Verilen kararın iptalini talep ediyoruz”
Tarihçi yazar Prof. Dr. İlber Ortaylı, Selimiye Cami restorasyonu kapsamında kubbelerin değiştirilmesi projesine bir tepki daha geldi. Kubbelerdeki hat yazılarının orijinalliğinin korunması gerektiğine vurgu yapan Ortaylı, yaptığı paylaşımda 126 hattat’ın ortak açıklamasını paylaşarak, “Yetkili mercileri Edirne Selimiye Camii’nin aslının korunması için acil müdahaleye davet ediyor, üst kurul tarafından verilen kararın iptalini talep ediyoruz” ifadelerine yer verdi.
Mimar Sinan’ın ‘ustalık eserim’ olarak nitelendirdiği ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Selimi Camii’nde restorasyon projesinde yer alan kubbelerdeki hat yazılarının değiştirilmesi konusu hala tarihçi, hattat sanatçıları, mimarlar tarafında tartışılmaya devam ediyor. Daha önceden de projede yer alan kubbe tasarımlarının orjinalinden uzak olduğuna dikkat çekerek tepki gösteren Tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı, 126 hattatın ortak açıklamasını yayınladı. 126 hattatın imzaladığı açıklamada, “ Edirne Selimiye Camii’ndeki Hasan Çelebi’ye ait Karahisari ekolündeki yazılar kesinlikle muhafaza edilmelidir” denildi.
Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın da paylaştığı ortak açıklama şu şekilde:
“Edirne Selimiye Camii Kubbe Yazılan Restorasyonu: İhya mı, İmha mı?
Dünya kültür mirasının en önemli eserlerinden sayılan ve Mimar Sinan’ın yüksek sanat anlayışıyla Türk-Islam mimarisine damgasını vurmuş olan Edirne Selimiye Camii’nin kubbesine, çinilerine, taş ve mermerlere işlenmiş bulunan yazılar aslen 16. yüzyılın meşhur hattatı Ahmed Şemseddin Karahisari’nin (ö. 1566) talebesi Hattat Hasan Çelebi (5.1594) tarafından yazılmıştır.
Bu kapsamda;
1. Edirne Selimiye Camii’ndeki Hasan Çelebi’ye ait Karahisari ekolündeki yazılar kesinlikle muhafaza edilmelidir.
2. Edirne Selimiye Camii’nin hiçbir yerine günümüz hattatlarından herhangi birisinin yazısı kesinlikle yazılmamalı, 450 yıllık bu tarihi mirasta, yaşayan bir hattatın imzasına yer verilmemelidir.
3. Tarihi camilerimizin dönemine ait yazıları konusunda uzman hattatlar ve hat sanatı akademisyenleri, restorasyon için oluşturulan bilim kurullarında yer almalı, bu konuda ayrıca danışma heyeti oluşturulmalıdır.
4. Selimiye Camii’ndeki yazılarda tespit edilen imlå hataları varsa bunlar tashih edilmeli ve âyetlerin yanlış yazılması sebebiyle çoğu zaman anlam bütünlüğünü bile ortadan kaldıran bu tür sehivleri de muhafaza etmeye yönelik aşırı korumacı bir tutumdan vazgeçilmelidir.
5. Hat ve tezyinat konulanında da birden fazla uzmandan teşekkül eden heyetler oluşturulmalı, bilim kurulundaki mimar, sanat tarihçi vs. branşlardaki uzmanlar yerine, doğrudan hat ve tezyinat uzmanı olan heyet üyelerinin ortak kanaatiyle hat ve tezyinata müdahale karan alınmalıdır. Hat veya tezyinat hususunda özel bir ihtisası olmayan bilim kurulu üyelerinin sadece kendi ihtisas alanlarıyla ilgili konulardaki görüşleri dikkate alınmalıdır. Kültürel varlıklarımızın korunması, gelecek nesillere aktarılması ‘aslımı bozmadan onarmak’ esasına bağlı kalınarak restore edilmektedir. Aslı bozularak yapılan restorasyon ihya edilecek eserin imha edilmesidir.
Konu hakkında yetkili mercileri Edirne Selimiye Camii’nin aslının korunması için acil müdahaleye davet ediyor, üst kurul tarafından verilen kararın iptalini talep ediyoruz.” Damla GÖÇ AKYÜZ
