“Selimiye Camii'nin Dünya Mirası statüsü zedelenmemelidir”
Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi ICOMOS Edirne Selimiye Camii ana kubbe kalemişleri üzerinde yürütülmekte olan müdahale sürecine ilişkin bilimsel görüş yayınladı. Görüşte, “16. yüzyılda Mimar Sinan’ın hassa başmimarı olduğu döneme (1538-1588) ait kubbelerde tek ve değişmez bir kalem işi süsleme şeması bulunmamaktadır. UNESCO Dünya Miras Listesi çerçevesinde Üstün Evrensel Değer’e zarar verecek müdahaleler varlığın statüsünü riske sokabilir” ifadelerine yer verildi.
Dünya mirasını oluşturan değerlerin kriterlerini belirleyen ve denetleyen konsey ICOMOS tarafından Selimiye Camii’de devam eden restorasyon çalışmalarına yönelik görüş yayınladı. Yayınlanan raporda; “Selimiye Camii’nde 16. yüzyıla ait olduğu kesin biçimde belgelenmiş bütüncül hiçbir kalemişi desenine ulaşılamamıştır. Mevcut gravür ve arşiv belgeleri bütüncül ve yeterli veri sunmamaktadır. Hazırlanan kalemişi rekonstrüksiyon önerisi bilimsel güvenilirlikten yoksundur. Ayrıca 16. yüzyılda Mimar Sinan’ın hassa başmimarı olduğu döneme (1538-1588) ait kubbelerde tek ve değişmez bir kalem işi süsleme şeması bulunmamaktadır. UNESCO Dünya Miras Listesi çerçevesinde Üstün Evrensel Değer’e zarar verecek müdahaleler varlığın statüsünü riske sokabilir. Selimiye Camii ana kubbesinde korunması gerekli bir katmanın kaldırılarak varsayıma dayalı desen uygulanması bu riski doğurmaktadır” denildi.
Selimiye Camii'nin Dünya Mirası statüsünün zedelenmemesi gerektiği bildirilen raporda; “Edirne Selimiye Camii’nde mevcut kalemişi katmanı ve yapı üzerinde bulunan dönem ekleri korunmalıdır; rekonstrüksiyon önerisi uygulanmamalıdır. Bilimsel kesinlikten yoksun, varsayıma dayalı rekonstrüksiyon çalışmalarından kaçınılmalıdır. Tamamlanmış uygulamanın sökülmesi, korunması gerekli 18.yüzyıl katmanına zarar verecektir. Ayrıca kamu zararı ve kaynak israfı doğuracaktır. Ulusal ve uluslararası ilkelere bağlı olarak, evrensel kültür varlığına ilişkin koruma yükümlülükleri ihlal edilmemeli ve Selimiye Camii'nin Dünya Mirası statüsü zedelenmemelidir. Koruma Kurulu onaylı proje kapsamında tamamlanan uygulamaya itiraz eden ve yeni bir “Kalemişi Rekonstrüksiyonu” önerisini destekleyen "Selimiye Tespit ve Tahkik Kurumu"nun yetki ve statüsü belirsizdir. Bu çerçevede acil olarak T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Vakıflar Genel Müdürlüğü, UNESCO Türkiye Milli Komitesi, UNESCO Dünya Miras Merkezi ve Uluslararası ICOMOS bilgilendirilmelidir” ifadelerine yer verildi. Rapor ICOMOS Türkiye Milli Komitesi tarafından hazırlanarak kamuoyuna sunuldu. Damla GÖÇ AKYÜZ