Edirne’de son günlerde yoğun bir şekilde gerçekleşen sağanak yağışın ardından, kuru toprağa ekilen buğdaylarda sevindirici bir gelişim gözlemlendiğini ifade eden Edirne Belediyesi Tarımsal Hizmetler Müdürü Egemen Ilgın, Türkiye’de her il için ayrı olacak şekilde ‘kuraklık eylem planı’ oluşturulması gerektiğine vurgu yaptı. Ilgın; “Buğdaylar kuruya ekildikten sonra belli aralıklarla yağmur düşmeye başladı ve bu yağmurlar iyi geldi. Buğday çıkmaya başladı. Şu anda da gelişim döneminde buğdaylarımız çıkıyor. Buğday çok stratejik bir ürün. Dünyada en fazla ekilen bir ürün ve dünyanın en fazla ham maddeden mamul madde haline getirip tükettiği bir ürün. Şimdi biz Ekim döneminden ekimi, Kasım dönemine hatta Aralık ayının başlarına çekmiş olduk. Bununla mücadele etmemiz gerekiyor. Bir kuraklık eylem planı oluşturulması bölgelere göre, hatta illere göre şart durumda” dedi.
Edirne’de geçtiğimiz kış aylarında yeterli kar ve yağmur yağışının alınamamasının ve aşırı sıcak havalardan dolayı kurak geçen yaz aylarının ardından buğday ekimi yapacak üretici, sonbahar yağışlarını da yeterince alamayınca kuru toprağa ekilişini gerçekleştirdi. Bu kapsamda kentte son 3 gündür devam eden sağanak yağış, gözünü yağmur bulutlarına çeviren buğday üreticisini umutlandırdı.
Edirne Belediyesi Tarımsal Hizmetler Müdürü, Edirne Genç Çiftçiler Derneği Başkanı Egemen Ilgın, son günlerde alınan yağışın ekilen buğdaya olumlu yansıdığını, ürünlerde sevindirici gelişim gözlemlendiğini açıkladı.
‘İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ, EKİM VE HASAT ZAMANINI DA DEĞİŞTİRDİ’
Ilgın, bu sezon başı istenen yağışların alınamaması dolayısıyla üreticinin kuru toprağa buğday ektiğini hatırlatırken, son günlerde gelen sağanak yağışın buğdayı geliştirmeye başladığını söyledi. Ilgın; “Bu sene hepimizin bildiği ve takip ettiği üzere yaz dönemi oldukça kurak geçti. Sonbaharda buğday ekimi için yağmur gerekli, yağmur bekledi çiftçilerimiz ancak istenilen oranda bir yağmur düşmedi. Bunun bir nedeni aslında iklimin değişmesi. Tüm dünyanın etkisi altında olduğu iklim krizinin maalesef Türkiye de etkisinin altında. Dolayısıyla buğdaylar kuruya ekildi ve toprak işlemesi maalesef çok zor koşullarda yapıldı veya yeterince yapılamadı. Özellikle anıza tekrar buğday ekilen yerlerde bu sıkıntıları bizzat yaşadık. Buğdaylar kuruya ekildikten sonra belli aralıklarla yağmur düşmeye başladı ve bu yağmurlar iyi geldi. Buğday çıkmaya başladı. Şu anda da gelişim döneminde buğdaylarımız çıkıyor. Ancak bu iklim değişikliği ekim zamanı ve hasat zamanını değiştirdi” şeklinde konuştu.
‘İLLERE GÖRE KURAKLIK EYLEM PLANI OLUŞTURULMALI’
Kuraklıktan kaynaklı ekiliş günlerinin Kasım, hatta Aralık ayına kaydırıldığına dikkat çeken Ilgın; “Ayların isimlerinden de anlaşılacağı gibi Ekim ayı, buğdayın ekildiği aydır. Buğday çok stratejik bir ürün. Dünyada en fazla ekilen bir ürün ve dünyanın en fazla ham maddeden mamul madde haline getirip tükettiği bir ürün. Şimdi biz Ekim döneminden ekimi, Kasım dönemine hatta Aralık ayının başlarına çekmiş olduk. Bununla mücadele etmemiz gerekiyor. Bir kuraklık eylem planı oluşturulması bölgelere göre, hatta illere göre şart durumda” diye konuştu.
‘TOHUM SEÇİMİNDE ARTIK DAHA DİKKATLİ DAVRANILMALI’
Ilgın, ekilen tohumların artık iklim koşullarına göre dikkatlice seçilmesi gerektiğine vurgu yaparak; “Bunun yanı sıra tohum seçimine çok dikkat etmemiz gerekiyor. Tohumun iklim koşullarına, hava şartlarına ve yağışa uygun hale gelmesi gerekir. Buradan tüm üreticilerimize bir de çağrıda bulunmuş olalım. Tohum seçiminde çok dikkatli davranmamız gerekiyor. Artık eskisine göre daha dikkatli davranacağız. Şu an Edirne merkezinin hava sıcaklığıyla Lalapaşa'nın köyünün hava sıcaklığı bile farklı. Yani Edirne merkezde bir buğday çeşidi yüksek verim verdi diye bunun Lalapaşa’da da yüksek verim vereceğini beklemek yanlış olur. Bu nedenle dediğim gibi özellikle kuraklık eylem planı oluşturularak, tohumluk seçiminde çok dikkatli davranılması gerekiyor. Eğer böyle giderse yani mevcut iklim şartları devam ederse 2030-2037 yılları arasında tarımsal ürünlerde yüzde 7’lik bir verim kaybı yaşanması bekleniyor. O nedenle daha az suya ihtiyacı olan tohumlar, yani su performansı daha yüksek tonlar tercih etmemiz gerekiyor. Bunun yanı sıra toprak işleme maliyetlerini düşürmemiz gerekiyor ve özellikle Edirne bölgesi için devam eden çalışmalar da var. Sulama yatırımlarını hızlandırıp bir an evvel üreticimizi suyla buluşturmak tüm ürünler açısından stratejik bir önem arz edecek” ifadelerini kullandı.
‘BELEDİYENİN TÜM ARPA VE BUĞDAYI YAĞIŞTAN FAYDALANDI’
Edirne Belediyesi bünyesinde kurulan Tarımsal Hizmetler Müdürlüğü’nün güncel faaliyetleri hakkında da bilgi veren Ilgın; “Edirne Belediyesi Tarımsal Hizmetler Müdürlüğü olarak bu yıl 180 dönümlük bir alanda buğday ekimi yerli cinslerden gerçekleşti. 80 dönümlük bir alanda da arpa ekimini gerçekleştirdik. Bu alanların bir kısmı boş vaziyette bir kısmı da işgalcilerin elindeydi. Onları çıkararak kendimiz üretim yapmaya başladık. Tabii bizim için bu yıl bazı alanlarımız anız olduğu için toprak işlemesi zor oldu. Bunu nasıl aşabiliriz diye çeşitli teknikler geliştirdik. Ürün kaybını en aza indirebilmek adına son sistem teknolojiyi kullanarak otomatik dümenleme sistemiyle ekimlerimizi yaptık. Akabinde hemen zaten yağışlar geldi. Dolayısıyla Edirne Belediyesi'nin ekmiş olduğu tüm buğday ve arpalar düşen tüm yağıştan faydalanmış oldular” açıklamasını yaptı.
‘DRON YÖNTEMİYLE İLAÇLAMA YAPACAĞIZ’
Ilgın, belediyenin tarım arazilerinde son teknolojiden faydalanarak üretim yapıldığının altını çizerek; “Şu an buğdaylarımız ve arpalarımız tutundu, çıkmaya başladı. Ot ilacı çalışmasına başlayacağız. Ot ilacı çalışmamızı da tarlalarda çamur olduğundan, traktör giremeyeceği için hem yine çiftçilerimize örnek olmak, teknolojinin son imkanlarından yararlanmak hem de çamurlu tarlaya girilemeyeceğinden dolayı dron yöntemiyle ilaçlama yapacağız. İlaçlamanın ardından periyodik olarak tekrar buğdayın ihtiyaç duyduğu gübre ve ilaç takviyelerini yaparak inşallah hasat döneminde güzel bir verimle hasadımızı gerçekleştireceğiz” ifadelerine yer verdi.
‘ÜRÜNLERİN GELİRİ, HAYIRLI BİR İŞTE KULLANILACAK’
Edirne Belediye Başkanı Filiz Gencan Akın’ın talimatıyla, belediyenin tarım alanlarında üretilen ürünlerin gelirinin kız çocuklarına burs olacağını hatırlatan Ilgın; “Bu tarlalardan elde edilen gelirin kız öğrencilerine burs olarak verilmesi söz konusu. Başkanımızın da talimatı bu yöndeydi. Artık biz ürünü ortaya çıkaracağız, hasadını yapacağız. Daha sonra teslim edeceğiz. Belediye başkanımız ve üst yönetimin kararı doğrultusunda söylemleri doğrultusunda hayırlı bir işte inşallah kullanılacak” açıklamalarında bulundu.
‘TOHUMLARI BU COĞRAFYAYA UYGUN HALE GETİREBİLİRSEK, DAHA SAĞLIKLI ÜRÜNLER YEMİŞ OLURUZ’
Ilgın, belediye olarak tohum geliştirme çalışmalarına da destek verdiklerini kaydederek; “Yerli tohumu önemsiyoruz. Çok kısa süre içerisinde tekrar bir yerli tohum toplama çalışmalarımız olacak. Tabii bu tohumlar atalardan kalan, dedelerden kalan bu iklimin bu coğrafyanın özelliklerine dayanıklı türler. Ama az önce bahsettiğimiz gibi artık iklim ve coğrafya değişiyor. Dolayısıyla Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve diğer araştırma enstitüleri, Türkiye Ulusal Gen Bankası bu bizlerin elimizde bulunan ata tohumları geliştirmek kurumlar arasında iş birliği yaparak hem mevcut iklim koşullarına daha dayanıklı hale getirmek hem de verimlerini arttırarak daha fazla ürün elde edebilmek amacıyla çalışmalar yapılıyor. Yerli tohumu önemsiyoruz. Atalık tohum verimli bir cins. Ekebilirsiniz, arttırabilirsiniz, lezzeti daha iyidir. Biz olabildiğince tohumları geliştirip, bu toprağa, bu coğrafyaya uygun hale getirebilirsek ilaç kullanımını da azaltmış oluruz. Böylelikle daha sağlıklı ürünler yemiş oluruz. Bu alan çalışmalarımız hız kesmeden devam edecek” dedi.
Adem Batuhan SEVER