Edirne Belediye Başkanlığı tarafından Lozan Antlaşması’nın 101’inci yıldönümü dolayısıyla Karaağaç Mahallesi’nde bulunan Lozan Anıtı’nda tören düzenlendi. Edirne Belediye Başkanı Av. Filiz Gencan Akın; “780 bin kilometrekarelik ülke topraklarımızın Türkiye Cumhuriyeti'ne ait olduğunu tüm Dünya'ya kabul ettirdiğimiz, kapitülasyonlara son vererek, mali ve ekonomik açıdan uluslararası alanda kazandığımız ekonomik bağımsızlığın belgesi olan Lozan Barışı; dönemin konjektürüne ve şartlarına bakıldığında Türkiye'nin uluslararası diplomaside kazandığı en büyük başarılardan birisidir.” dedi.
Türkiye Cumhuriyeti'nin siyasal ve iktisadî bağımsızlığını uluslararası alanda tescil eden kurucu antlaşma olan Lozan Antlaşması’nın 101’inci yıldönümü sebebiyle Edirne Belediye Başkanlığı tarafından Karaağaç Mahallesi’nde bulunan Lozan Anıtı’nda tören düzenlendi. Lozan Anıtı’na Edirne Belediye Başkanlığı çelenginin sunulmasıyla başlayan tören, saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla devam etti.
‘KURTULUŞ MÜCADELEMİZİN ZAFER BELGESİ’
Törende konuşan Başkan Gencan Akın, Lozan Antlaşması’nın imzalanmaması halinde Sevr Antlaşması’yla Türk milletinin utanç verici bir duruma düşeceğinin altını çizerek; “Bugün Türkiye Cumhuriyeti’ne kudret ve saygı, bağımsızlık ve güvenlik kazandırmış; emperyalizme karşı verdiğimiz Ulusal Kurtuluş Mücadelemizin zafer belgesi, Cumhuriyet'imizin tapu senedi Lozan Antlaşması'nın imzalanmasının 101. yıl dönümü. Bu anlamlı günü yine anlamlı bir yerde; Lozan Antlaşması ile Türk toprağı olan Karaağaç'ımızda gururla kutluyoruz. Bağımsız ve çağdaş bir Türkiye'nin doğmasını sağlamış olan Lozan Antlaşması bugün bu topraklarda yaşayan her birimizin kaderinin yazıldığı dönüm noktalarından birisidir. Eğer Kurtuluş Savaşı olmasaydı, Lozan Barış Antlaşması imzalanmasaydı, Cumhuriyet kurulmasaydı ve o büyük deha; Mustafa Kemal Atatürk olmasaydı Türkiye ve Türk Milleti Sevr Antlaşmasıyla kendisine biçilen utanç verici giysinin içinde kuruyup gidecekti” şeklinde konuştu.
‘BU TOPRAKLARDAKİ EBEDİ TÜRK VARLIĞI SONSUZLUĞA YELKEN AÇMIŞTIR’
Lozan Antlaşması’nın, Türkiye Cumhuriyeti’nin kapitülasyonlara son vererek, mali ve ekonomik açıdan uluslararası alanda kazanılan ekonomik başarının belgesi olduğuna vurgu yapan Gencan Akın; “780 bin kilometrekarelik ülke topraklarımızın Türkiye Cumhuriyeti'ne ait olduğunu tüm Dünya'ya kabul ettirdiğimiz, kapitülasyonlara son vererek, mali ve ekonomik açıdan uluslararası alanda kazandığımız ekonomik bağımsızlığın belgesi olan Lozan Barışı; dönemin konjektürüne ve şartlarına bakıldığında Türkiye'nin uluslararası diplomaside kazandığı en büyük başarılardan birisidir. Aynı zamanda Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra geçerliliğini koruyan tek antlaşma olarak yüz yılı aşkın bir süredir geçerliliğini koruması açısından da oldukça önemlidir. Ne mutlu ki Türkiye Cumhuriyeti hem savaş meydanlarında hem de diploması masalarından kazanılan şanlı zaferlerle kurulmuştur. Emperyalizme karşı Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde başlatılan Kurtuluş Savaşı unutulmaz kahramanlıkların sergilendiği şanlı bir zafer olarak tarihin altın sayfalarındaki yerini almıştır. 24 Temmuz 1923'te imzalanan ‘Lozan Antlaşması’ ile barış ve özgürlük ortamı tesis edilmiş, 29 Ekim 1923’te kurulan ‘Cumhuriyet’ ile birlikte bu topraklardaki ebedi Türk varlığı sonsuzluğa yelken açmıştır” diye konuştu.
‘TÜRKİYE CUMHURİYETİ VAR OLDUKÇA GEÇERLİLİĞİNİ KORUYACAKTIR’
Lozan Anlaşması’nın imzalanmasında sağlanan başarıda İsmet İnönü’nün payının büyük olduğuna dikkat çeken Gencan Akın; “Hiç kuşku yoktur ki Lozan Antlaşmasıyla sağlanan başarı da çok yetenekli bir asker ve aynı zamanda diplomasi ustası olan İsmet İnönü'nün rolü çok önemli ve kıymetlidir. İsmet Paşa Lozan'da memleketinin menfaatlerini adım adım savunmuş, Anadolu'nun Türk yurdu olduğunu, milli sınırların bölünmeyeceğini, minarelerde ezan sesinin dinmeyeceğini tüm Dünya'ya kabul ettirmiştir. Mustafa Kemal Atatürk kendisine gönderdiği telgrafta Ülkeye yararlı sıra sıra işlerle örülü olan ömrünüzü bu kez de tarihsel bir başarıyla taçlandırdınız.’ diyerek İsmet İnönü'nün bu zaferdeki rolünü en iyi biçimde yansıtmıştır. Herkes bilmelidir ki ‘Ordu yok! Diyenlere ‘Kurulur’ diyen, ‘Para yok! Diyenlere; ‘Bulunur’ diyen, ‘Düşman çok! Diyenlere; ‘Yenilir!’ diyerek yoklukla, bin bir zorlukla kazanılan Kurutuş Zaferi ve imzalanan barış Lozan Antlaşması Türkiye Cumhuriyeti var oldukça geçerliliğini koruyacaktır. Lozan'ın bitmesini bekleyenler Türkiye Cumhuriyeti'ni yeniden Sevr'e mahkûm etmek isteyenlerden başkaları değildir” ifadelerini kullandı.
‘KANIMIZIN SON DAMLASINA KADAR BEKLEYECEĞİZ’
Lozan Antlaşması’nın imzalanmasında emeği geçen herkese teşekkürlerini sunan Gencan Akın; “Mahmut Esat Bozkurt'un dediği gibi ‘Türk genci! Vatan böyle kurtuldu. Sevr böyle parçalandı. Yeni Türk devleti Lozan antlaşması ile böyle tesis edildi. Yeni eseri bütün azametiyle Şef sana emanet etti. Sen bunu bekleyeceksin. Ruhunun kuvvetiyle bekleyeceksin.’ Sonsuza kadar, kanımızın son damlasına kadar bekleyeceğiz. Bu duygu ve düşünceler içerisinde Lozan Antlaşması'nın 101. yıldönümünü bir kez daha kutluyor, başta Büyük Atatürk olmak üzere, Lozan görüşmelerine yön veren dönemin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerini ve Lozan görüşmelerini yürüten 2. Cumhurbaşkanımız İsmet İnönü'yü minnetle ve şükranla anıyorum. Ruhları şad olsun.” açıklaması yaptı.
Adem Batuhan SEVER
