Edirne’de Meriç Nehri’nin debisi 1257 metreküp/saniyeye ulaşarak son yılların en yüksek seviyesine çıkarken, taşkın tehdidine karşı devreye giren Kanal Edirne Projesi, kenti olası büyük bir felaketten korudu. Edirne Valisi Yunus Sezer, "Kanal Edirne 2015’ten sonra yapılmış fakat şu ana kadar debi çok yükselmediği için deneme imkanı olmamıştı. Bu sayede Kanal Edirne'nin çalışıp çalışmadığı, ne kadar fonksiyonel olduğunu da görme imkanımız oldu" dedi.
Bölgede son günlerde etkili olan yağışlar ve karların erimesinin ardından Bulgaristan’da bulunan barajlardan kontrollü su bırakılması, Edirne’deki nehirlerde su seviyesinin hızla yükselmesine neden oldu. Öyle ki 7 Şubat tarihinde Meriç Nehri’nin debisi, son yılların en yüksek seviyesine çıkarak 1257 metreküp/saniyeye ulaştı. Bu gelişmenin ardından Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından Meriç Nehri için ‘turuncu alarm’ uyarısı yapıldı. Aynı günlerde Tunca Nehri’nin debisi 15 metreküp/saniye olarak ölçülürken, Arda Nehri’nin Bulgaristan’ın Ivaylovgrad kesimindeki debisi ise kırmızı seviye olarak nitelendirilen 778 metreküp/saniyeye yükseldi. Artan su miktarı nedeniyle Meriç Nehri, Edirne’de NATO Köprüsü olarak bilinen bölgede yatağından çıkarak çevresine taştı. Yaşanan taşkın sonucu bölgedeki tarım arazileri ve çiftlikler sular altında kaldı. Hayvanları risk altında kalan çiftçiler, traktörlerle hayvanlarını güvenli alanlara taşıdı.
TAŞKIN TEHDİDİNDE KRİTİK ROL OYNAYAN PROJE: KANAL EDİRNE
Aşırı yağışların ardından debisi yükselen ve ‘turuncu alarm’ verilen Meriç Nehri’nde yaşanan taşkının kent merkezine ulaşması, DSİ tarafından hayata geçirilen Kanal Edirne Projesi sayesinde engellendi. Edirne’de Yunanistan sınırını oluşturan ve geçmiş yıllarda sık sık taşkınlarla gündeme gelen Meriç Nehri için DSİ Edirne Bölge Müdürlüğü tarafından 2015 yılının Kasım ayında 45 milyon lira bütçeyle başlatılan Kanal Edirne Projesi, 2019 yılında tamamlandı. Proje kapsamında Meriç Nehri baypas edilerek 7 bin 800 metrelik tahliye kanalı oluşturuldu. Kentte, Meriç, Tunca ve Arda nehirlerinden sonra ‘4’üncü nehir’ olarak anılmaya başlanan Kanal Edirne’nin yapımından önce, Meriç Nehri’nin taşması sonucu Karaağaç Mahallesi’nde yaklaşık 5 bin kişinin yaşadığı alanlar, iş yerleri, sosyal tesisler ve tarım arazileri sıklıkla sular altında kalıyordu.
“KANAL EDİRNE, MERİÇ’İN YÜKÜNÜ BÜYÜK ÖLÇÜDE HAFİFLETİYOR”
Edirne Valisi Yunus Sezer, bölgede Kanal Edirne başta olmak üzere 2015 yılından sonra taşkın riskine karşı birçok önlem alındığını belirterek, “Birincisi Meriç Nehri'nin tabanında daha önce kum adacıkları vardı. Bunların tamamı temizlendi. Edirne’nin yerleşim alanlarının çıkışına kadar kapsamlı bir temizlik çalışması yapıldı. Aynı zamanda Meriç Nehri’nin her iki yakasında yazlık ve kışlık seddelerin tahkimi amacıyla beton duvarlarla desteklenen bir koruma bandı oluşturuldu ve bunlar tamamlandı. Bir diğer önemli konu ise Kanal Edirne olarak adlandırılan tahliye kanalıdır. Meriç Nehri’nde su seviyesi 400 metreküp/saniyeye ulaştığında fazla su Kanal Edirne’ye yönlendirilmeye başlanıyor. Böylece Meriç Nehri’nin debisi teknik olarak ikiye bölünüyor ve en azından 3’te 1’lik yük Kanal Edirne tarafından karşılanıyor” dedi.
“KANAL EDİRNE’NİN NE KADAR İŞLEVSEL OLDUĞUNU GÖRMÜŞ OLDUK”
Vali Sezer, 2015 yılından bu yana kentte ciddi bir taşkın tehdidi yaşanmadığını belirterek, Kanal Edirne’nin gerçek işlevinin bu süreçte net bir şekilde gözlemlendiğini söyledi. Sezer, “Bu sayede Kanal Edirne’nin çalışıp çalışmadığını, ne kadar fonksiyonel olduğunu da görmüş olduk. DSİ’deki arkadaşlarımız, bu projenin taşkın riskini azaltma ve debinin yükünü bölme noktasında çok önemli bir görev üstlendiğini ifade ediyor. İnşallah taşkın olmaz. Ancak taşkın ihtimaline karşı alınan her önlem büyük önem taşıyor. Hem nehir yataklarında yapılan çalışmalar hem de Kanal Edirne, bu açıdan son derece kıymetlidir. Bu sayede 1500 metreküpten 2 bin metreküpe kadar olan suyu taşkın oluşturmadan havza içinde taşıma imkanına sahibiz” ifadelerini kullandı.
“BULGARİSTAN’DAKİ BARAJLAR ANLIK OLARAK TAKİP EDİLİYOR”
Taşkın riskine karşı Bulgaristan’daki baraj seviyelerinin de sürekli olarak izlendiğini dile getiren Vali Sezer, “Edirne’de geçmiş yıllarda birçok taşkın yaşandı. Bunun temel sebeplerinden biri Bulgaristan tarafındaki barajların dolması ve fazla suyun Edirne’ye yönelmesi. Bu sürecin Edirne’ye ulaşması genellikle 2-3 günü buluyor. Bulgaristan makamlarıyla DSİ arasında online bir takip ve iletişim sistemi mevcut. Gelen su miktarına göre AFAD ile birlikte taşkın riski analizleri yapıyoruz ve buna göre tedbirlerimizi planlıyoruz. Özellikle taşkın sahası olan Karaağaç bölgesinde tahliye ve ilave tahkimat çalışmalarını hızlı şekilde yapmaya yönelik hazırlıklarımız var. Bu kapsamda hafta sonu AFAD’a destek amacıyla çevre illerden ekipler geldi. DSİ de geçen haftadan itibaren bölgeye ilave iş makineleri ve araç desteği sağladı” diye konuştu.
“1500 METREKÜPE KADAR ŞEHİR MERKEZİ İÇİN RİSK BULUNMUYOR”
Vali Sezer, “Taşkın yaşanan alanlar, kışlık ve yazlık seddeler arasında kalan ve taşkın sahası içinde bulunan yerlerdir. Tiny house ya da bağ evi tarzı yapıların bu alanlarda bulunması nedeniyle su baskını riski her zaman vardır. Vatandaşlarımızı daha önce jandarma aracılığıyla bu konuda uyardık. Şu ana kadar kışlık seddelerin dışına çıkan bir durum söz konusu olmadı. Ancak Üyüklütatar tarafında bir yazlık sedde yırtılması meydana geldi. Bu tür durumlar öngörülebiliyor. Şu anda sahada 10 ekip aktif olarak çalışıyor. Savak ve menfezler aracılığıyla kontrollü şekilde araziye su veriliyor. Bu, DSİ’nin suyun hızını düşürmek ve debiyi yaymak amacıyla yaptığı teknik bir çalışmadır. Şehir merkezimiz açısından özetle söylemek gerekirse; 1500 metreküpe kadar mevcut durumda Meriç Havzası için taşkın riski bulunmuyor” şeklinde konuştu. .
Adem Batuhan SEVER