‘Hakemlik rüyam gerçekleşme yolunda’
Paris 2024 Olimpiyatları’nda voleybol branşında ilk Türk kadın hakem olarak Türkiye’yi temsil etme gururunu yaşayacak olan Trakya Üniversitesi Kırkpınar Spor Bilimleri Fakültesi Dekanı FIVB kokartlı voleybol hakemi Prof. Dr. Nurper Özbar, Trakya Üniversitesi Devlet Konferansı’nda gerçekleştirilen söyleşide öğrencilere, ortaokulda yüzmeyle başlayıp futbolla devam eden ve en sonunda voleybol hakemliğiyle olimpiyat oyunlarına uzanan başarı hikayesini aktardı.
Trakya Üniversitesi Kırkpınar Spor Bilimleri Fakültesi Dekanı FIVB kokartlı voleybol hakemi Prof. Dr. Nurper Özbar, Paris 2024 Olimpiyatları’nda Türkiye’yi voleybol branşında ilk Türk kadın hakem olarak temsil etmenin gururunu yaşayacak. Prof. Dr. Özbar, bugün Trakya Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Konferans Salonu’nda düzenlenen ve öğrenci ve akademisyenlerin yoğun ilgi gösterdiği söyleşide azmi ve başarısının öyküsünü öğrencilerle paylaştı.
ORTAOKULDAN BAŞLAYAN BİR SPOR HAYATI
Sporcu bir aileden geldiğini ifade eden Özbar, ortaokulda başlayan sporculuk hayatının daha sonradan futbolla şekillendiğini belirtti. Özbar; “Ortaokulda spor hayatımın şekillenmesi, aslında benim üniversitede okuduğum bölümü belirleyen bir husustu. Ailem sporcu, lisanslı sporculuk sadece babamda vardı. Annem okul hayatı boyunca bir şekilde spor yapmış. İstediler ki ben de spor yapayım. Ortaokulda yüzmeyle başlayan spor hayatım, sonra futbolla devam etti. Öğretmenlerim çok destek oldu. Yüzmenin yanı sıra hentbol ve voleybol takımlarında da yer aldım, atletizm takımında da koştum. Lisede de spor yaşantıma aynı şekilde devam ettim. Ama geriye dönük düşündüğümde, sporculuk hayatımda gerçekten ailemin desteğini çok gördüm. Üniversiteye hazırlandım; çok ilginçtir Trakya Üniversitesi Harita ve Kadastro bölümünü kazandım, ama şansımı farklı şekilde denemek istedim. Lisedeyken lisanlı olarak da futbol oynuyordum. Ağabeyimin forması ve samimi bir arkadaşımın kramponuyla antrenmanlara çıktım. Hoca beni takıma alacağını, ancak bana krampon ve forma almam gerektiğini söyledi. Ertesi gün annem elimden tuttu ve beni krampon almaya götürdü. Geriye dönüp baktığım zaman çok şanslıymışım. Antrenmanlara başladım, takımın en küçüğüydüm. Takım arkadaşlarım hep Marmara Üniversitesi’nden bahsederlerdi ve ‘Bir gün ben de oraya gideceğim’ dedim. Sporculuk hayatımın ilerlemesinde takım kaptanımın burnunun kırılmasıyla oldu. Hep önünüze gelen fırsatlar. İşte bu benim için ilk fırsattı belki de. O günden sonra ilk 11’e girdim ve bir daha da çıkmadım” dedi.
SPORCU KARİYERİNDE AİLE DESTEĞİNİN ÖNEMİ
Lise dönemlerindeki futbol kariyerinde ailesinin desteğini her an arkasında hissettiğini söyleyen Özbar; “Ailenizin desteği orada da karşınıza çıkıyor. ‘Süt kuzusu’ derler diye korkuyorsunuz. Ben gelsinler istemiyordum. Bir gün arkadaşlarımdan birisi bana ‘Ne kadar şanslısın, keşke benim annem ve babam da hep antrenmanlara gelse. Keşke maçlara, deplasmanlara gelseler de maçları seyretseler. Çok şanslısın, biz senin aileni çok seviyoruz, onlara söyle hiç maç kaçırmasınlar’ dedi. Ondan sonra benim bakış açım değişti. Takım arkadaşlarım bana bu konuda da destek oldular. Yine Edirne’yle kesişen bir nokta; deplasmana Edirne’ye geldik, Edirnespor’la oynayacağız. Annemler İstanbul Kartal’dan bizi otobüse bindirdiler. Edirne’ye geldik bir gece kaldık. Ertesi gün stadın önüne otobüsümüzle geldik. Otobüsün kapısı açıldı, bir baktım ki yine annem ve babam. Sonra dedim ki ‘bu güzel bir şeymiş’. Maçı oynadık ve 9-0 kazandık. Bizden sonra Edirnespor kadın futbol takımı kapatıldı” şeklinde konuştu.
“BAZEN MECBURİYETLER, İYİ ŞEYLERE KAPI AÇABİLİYOR”
Voleybol hakemliğini seçme sebeplerini açıklayan Özbar; “Voleybol hakemliğiyle üniversitede tanıştım. 1995’te üniversiteye girdim. 1996-1997 sezonunda arkadaşlarımın ısrarıyla voleybol hakem kursuna gittim. 2’nci gün kurstan kaçtım. Ertesi gün hocam beni yakaladı ve kursa neden gelmediğimi sordu. Voleybol hakemliği yapmak istemediğimi, oynamanın daha güzel olduğunu söyledim. ‘Olmaz, bu kursu tamamlayacaksın. Yoksa mezun olamazsın’ dedi. Mecburen gittik. Bazen mecburiyetler, iyi şeylere kapı açabiliyor. Bunu da böyle öğrendim. Kursa devam ettim ve tamamladım. Benimle birlikte kursa gelen arkadaşlarımdan sadece 1 tanesi ve ben hakemliğe devam ettik. Beni zorlayan arkadaşlarımın hiçbiri sonradan hakemlik yapmadılar. O zamanlar bir voleybol maçı 3 saatten az sürmüyordu. Kurallar şimdiki gibi değildi. Sabahtan akşama kadar maç yönetiyorduk. Tam bitti derken ‘maç var, hakem eksik’ diyorlardı. Gece yarılarına kadar çalışıyorduk. Dolayısıyla çok uzun zaman ayırmış oldum voleybola ve sevdim. İyi ki gitmişim voleybol kursuna. Futboldan daha zahmetsiz ve taraftarı da daha nezih” diye konuştu.
DOLU DİZGİN BİR ULUSLARARASI KARİYER
Uluslararası arenada birçok karşılaşmayı yöneten Özbar, uluslararası hakemlik kariyerine giden süreci anlattı. Özbar; “Bir gün telefon geldi ve uluslararası hakem kursu olduğunu ve gitmek isteyip istemediğimi sordular. O zamana kadar hiç düşünmemiştim. Hakemlik güzel, ama uluslararası hakemlik insanın üstüne daha fazla yük bindiriyor. ‘Bir deneyeyim, ne kaybederim ki’ diye düşündüm ve kursa gittim. Başarıyla tamamladım ve uluslararası hakemlik kariyeri başlamış oldu. Bana hep soruyorlardı; ‘Hiç olimpiyatları düşündün mü?’ hiç düşünmemiştim. Son yıllarda düşünmeye başlamıştım. 2008-2012 yılına kadar FIBV kokartı takabilmek için uğraştım. Kokartı taktıktan sonra hakemlik kariyerim daha hızlı ilerlemeye başladı. Kadın hakem olmanın da bir avantajı vardı. Çünkü erkekler çoğunlukta, kadın hakemler ülkelerinde desteklenmediği için biraz daha geri planda kalıyor. Ne yazık ki bizim ülkemizde de kadın hakemler için bir eğitim programı yok. Kendi çabanızla ve çevrenizdekilerin destekleriyle bir yere gelmek zorundasınız ne yazık ki. 2015 yılında Peru’da ilk dünya şampiyonama çıktım. U18 Kadınlar Dünya Şampiyonası’ydı. Rusya ve İtalya arasındaki final maçını yönettim ve çok güzel geçti. O gün şampiyon olan İtalya U18 takımı, bugün İtalya A Milli Takımı’nı oluşturan oyunculardan oluşuyordu. 2017’de de Meksika’daki turnuvaya gittim. Orada da Rusya ve Çin arasındaki final maçını yönettim. Maçı Çin kazandı. Meksika’daki final, benim kariyerimi daha da ileriye taşıdı. 2018 yılında Japonya’da Kadınlar Dünya Şampiyonası, 2019 Dünya Kupası ve akabinde Voleybol Milletler Ligi (VNL), Avrupa Şampiyonası gibi turnuvalara katıldım. En sonunda da 2022 yılındaki Sırbistan Kadınlar Avrupa Şampiyonası finalinde yardımcı hakem olarak görevlendirildim. Bu çok büyük bir gururdu. Bir diğer gurur da CEV Erkekler Şampiyonlar Ligi Süper Finali’nde görevlendirildim. Maçtan önce beni muayene eden Polonyalı doktor hiç erkekler finali yöneten bir kadın görmediklerini söylediler ve maçtan sonra ilk tebrik eden de o oldu” ifadelerini kullandı.
“BENİM RÜYAM DA HAKEMLİĞİN RÜYASI DA GERÇEK OLMA YOLUNDA”
Olimpiyatların hakemlik kariyerinin rüyası olduğunu dile getiren Prof. Dr. Özbar; “Bu adımlar beni Olimpiyatlara kadar götürdü. Ben, bahçede ot yolarken mektubu aldım ve okuduğumu anlayamadım. Bazen rüyalar gerçek olabiliyor. Benim rüyam da hakemliğin rüyası da gerçek olma yolunda. İnşallah orada da başarılı oluruz. Olimpiyatlar, hakemlik kariyerinde en son nokta ve bunun için de bir seminere davet edildim. Seminer 5-6-7 Nisan tarihlerinde Romanya’da Avrupa Voleybol Federasyonu tarafından gerçekleştirilecek. Kadın voleybol hakemlerine yönelik bir seminer bu. Ben dedim ki ‘gençleri çağırın, beni niye çağırıyorlar?’ sonra öğrendim ki beni konuşmacı olarak çağırıyorlarmış. Kadın hakemlere yaşadığım süreci anlatacağım. Birilerine örnek olabilmek, birilerinin sizi takip etmesi, sizin yolunuzdan ilerlemeye çalışması gerçekten çok önemli. Herkese örnek olabilmek benim için gerçekten çok büyük bir gurur. Bu bir tarih. Bana dediler ki ‘Sen Voleybol branşında olimpiyatlarda maç yönetecek ilk Türk kadın hakemsin. Sen cumhuriyet tarihinde bir ilksin’ dediler” açıklamasını yaptı.
Adem Batuhan SEVER
