Olimpiyatlar, insanlık medeniyetinin meydana getirdiği en önemli organizasyonlardan bir tanesidir. Sporun birleştirici gücüyle bir araya gelen ülkeler, amatör duygularla centilmence yarışırlar. Yunan şehir devletleri arasında milattan önceki tarihlerde gerçekleştirilen olimpiyatları, 19. yy'da tekrardan canlandıran Baron Pierre de Coubertin olmuş ve 23 Haziran 1894'te Uluslararası Olimpiyat Komitesi'nin kurulmasını sağlamıştır.
1964 yılından sonra ikinci defa Tokyo'nun ev sahipliğinde gerçekleştirilen 2020 Tokyo Yaz Olimpiyatları, alıştığımız olimpiyat atmosferinin dışında düzenlendi. Tüm dünyayı etkisi altına alan Kovid 19 nedeniyle bir yıl ertelenen oyunlar, Japon halkının ve sağlık yetkililerinin itirazlarına rağmen 23 Temmuz-8 Ağustos tarihleri arasında tamamlandı. Bir yıllık ertelemenin Japonya'ya 2,8 milyar dolara mal olduğunu söyleyen Tokyo 2020 Organizasyon Komitesi Üst Yöneticisi(CEO) Toshiro Muto, toplam maliyetin ise 15,4 milyar doları bulabileceğini belirtiyordu. Seyircilerin alınmadığı oyunlarda sporcular, zorlu bir hazırlık sürecinden gelerek performanslarını sergilediler. 46 farklı branşta müsabakaların oynandığı 2020 Tokyo Yaz Olimpiyatları'nda, 7'li Ragbi müsabakalarına odaklanacağız.
26-31 Temmuz tarihleri arasında Tokyo Stadyumu'nda oynandı 7'li ragbi müsabakaları. İlk üç gün erkekler, son üç ise kadınlar sahnedeydi. Takımlar, günde iki maç yaptıkları rahat bir fikstürde turnuvayı tamamladılar. Erkek maçlarıyla birlikte konuşmaya başlayalım.
12 takım, üç grupta mücadele etti 2020 Tokyo Olimpiyatları'nda. 2016 Rio'dan farklı olarak erkeklerde üç yeni takım Güney Kore, Kanada ve İrlanda katılım gösterdi. İrlanda'ya burada bir parantez açmak istiyorum. 15'li ragbinin başat ülkelerinden İrlanda, 2009 yılında 7'li ragbinin olimpiyat takvimine eklenmesiyle birlikte 7'li ragbiye yatırım yapmaya başladı. 2015 yılında en alt seviyeden başladıkları 7'li ragbi maceraları, 2021'e gelindiğinde olimpiyat seviyesine ulaştı. Katıldıkları ilk turnuvada, gruptaki rakiplerinden biri de Türkiye'ydi.
Yeni Zelanda, Güney Kore, Avustralya ve Arjantin'in yer aldığı A Grubu'nda tüm maçlarını kazanan Yeni Zelanda ilk sırada yer alırken, Arjantin de ikinci olarak çeyrek finale yükseldi. B Grubu'nda Fiji, Japonya, Büyük Britanya ve Kanada yer alıyordu. Bu grupta da Fiji, bütün rakiplerini alt ediyor ve Büyük Britanya'yla birlikte çeyrek finale yükseliyordu. C Grubuna baktığımızda, favorilerden Güney Afrika, yeni yüzlereden İrlanda, ABD ve Kenya'yı görüyorduk. Oynanan maçlardan sonra grubunda ilk iki sırayı alan Güney Afrika ve ABD çeyrek finale yükselirken; gruplarında aldıkları sonuçlarla Avustralya ve Kanada'da en iyi üçüncü takımlar olarak altın madalya yolunda devam ettiler.
Çeyrek final müsabakalarında Yeni Zelanda, Kanada'yı 21-10'la geçerken; Büyük Britanya ise, ABD karşısında 26-21 kazanıyordu. Son olimpiyat şampiyonu Fiji, Avustralya'ya hiç şans vermiyor ve maçta 19-0 üstün geliyordu. Son karşılaşma ise büyük bir sürprize sahne oldu. Altın madalyanın favorilerinden Güney Afrika, ilk yarının sonlarını ve ikinci yarının tamamını bir kişi eksik(6 kişiyle) oynayan Arjantin karşısında 14-19 kaybediyordu. Böyle önemli bir avantajdan faydalanamayan Güney Afrika, rakibinin altı kişi oynadığı süre boyunca iki try(5 puanlık sayı) yiyerek de taraftarlarına büyük şok yaşatıyordu. Mücadelesi ve seyiriyle çok keyifli bir maçtı.
Yarı final eşleşmelerinde iki önemli ragbi ülkesi, Yeni Zelanda ve Büyük Britanya karşı karşıya geldi. Üstün bir oyun oynayan Yeni Zelanda, rakibini 29-7'yle geçerken, finale adını yazdırıyordu. Finale çıkacak diğer takımın belli olacağı maçta Fiji, 26-14 kazanarak Arjantin'in altın ümitlerini bitiriyordu.
Sporun zirvesi olimpiyatlarda, madalyaların renklerini belli edecek maçlardan ilki Büyük Britanya ve Arjantin arasındaki üçüncülük maçıydı. 2016 Rio'nun finalisti ve gümüş madalyalısı Büyük Britanya, Tokyo'dan da eli boş dönmek istemiyordu. Bronz madalya hedefiyle çıktıkları maçta, Arjantin'e 17-12 kaybedip kürsünün dışında kaldılar. Rio'ya çeyrek finalde veda eden Arjantin, bir sonraki olimpiyatında kürsünün 3. basamağına çıkıyordu. Büyük finalin heyecanı da büyüktü. 7'li ragbinin iki önemli ülkesi, altın madalya için sahadaydılar. Maç öncesi okunan milli marşlar sırasında, Fijili oyuncuların göz yaşları, duygularını dışa vuruşları izleyen herkesi etkilemiştir eminim. Merakla beklenen final maçında, son olimpiyat şampiyonu Fiji, Yeni Zelanda'ya şans tanımıyor ve maçı 27-12 kazanarak üst üste ikinci kez şampiyon oluyordu. Zafer kutlamalarını ise, ülkelerinin geleneksel şarkıları ''E Da Sa Qaqa(we will overcome-üstesinden geleceğiz)'' ile yaptılar ve duygusal anlar yaşadılar.
Fiji, 2016 Rio'da altın kazanan kadrosundan sadece bir oyuncusunu 2020 Tokyo Olimpiyatları'na getirmişti. Jerry Tuwai dışındaki oyuncular ilk olimpiyat heyecanlarını yaşadılar. Yepyeni bir kadroyla altın madalya kazanan Fiji, ilk olimpiyat altınının da tesadüf olmadığını, oyuncu yetiştiren bir ülke olduklarını kanıtlıyordu. Fiji'nin Tokyo'ya geliş hikayesi de ilginç. Kovid 19 kısıtlamalarından dolayı Japonya ve Fiji arasındaki uçuşlar iptal edilmiş. Bu yüzden de Fiji takımı, donmuş balık taşıyan bir kargo uçağıyla Tokyo'ya gelmiş. Her ne olursa olsun, ulusal spor olarak görülen ragbide alınan altın madalya, Pasifik'teki bu ada ülkesinde büyük coşku yarattı.
Erkek maçlarının tamamlanmasının ardından, 29 Temmuz Perşembe günü kadınlar sahne almaya başladı. 2016 Rio'da yarışan İspanya ve Kolombiya'nın yerini, 2020 Tokyo'da Rusya Olimpiyat Komitesi ve Çin almıştı. Favori ülkelerden Yeni Zelanda ve Büyük Britanya'nın yanı sıra Rusya Olimpiyat Komitesi ve Kenya A grubunu oluşturuyordu. Bu grupta, Yeni Zelanda ve Büyük Britanya arasında oynanan maç, turnuva finallerine yakışacak nitelikteydi. Büyük Britanya maça hızlı başlayıp, üç try(5 puanlık sayı) ile 21-0 öne geçtikten sonra Yeni Zelanda sazı eline aldı. İlk yarı biterken skoru 21-12'ye getiren Black Fern, ikinci yarıda da bulduğu sayılarla maçı 26-21 kazandı. A grubunda üç maçının tamamını kazanan Yeni Zelanda ve ikinci basamaktaki Büyük Britanya çeyrek finale yükselen takımlar oldular. B grubuna baktığımızda Fransa, Fiji, Kanada ve Brezilya'yı görüyorduk. Fransa ve Fiji'nin çeyrek finale yükseldiği bu grupta Fransa, rakipleriyle oynadığı tüm maçları kazanıyordu. ABD, Avustralya, Çin ve Japonya dörtlüsünün C grubunda yarıştığı turnuvada, çeyrek final biletlerini alan ülkeler ABD ve Avustralya oldular. Favorilerden olan son olimpiyat şampiyonu Avustralya, grubunda ABD'ye kaybederek ikinci sırada grubundan çıkıyordu. 7'li ragbi branşında ilk defa olimpiyatlarda yarışan Çin, gerçek bir olimpiyat ülkesi olduğunu bir kez daha gösterdi. Olimpik branşlara büyük yatırım yapan ve her olimpiyatta yetenekli yeni sporcular çıkarmayı başaran Çin'i birkaç olimpiyat sonra kürsüde görürsek şaşırmayacağım. Son olimpiyatın bronz madalyalısı Kanada'nın, grubundan çıkamayarak destekçilerini üzdüğünü de belirtelim.
Gruplarını ilk iki sırada tamamlayan ve en iyi üçüncü olan iki ülke çeyrek finalde kozlarını paylaştı. Yeni Zelanda, Rusya Olimpiyat Komitesi'ni 36-0'la rahat geçerken; son olimpiyat şampiyonu Avustralya, Fiji'ye 14-12 mağlup olarak 2016'daki başarısını tekrar etme şansını kaçırıyordu. Çeyrek finaldeki diğer maçlarda Büyük Britanya, ABD'yi 21-12 ile geçerken; Fransa'da Çin'i 24-10'luk skorla yenip, yoluna devam ediyordu.
Finale bir adım kala heyecan daha da yükselmişti. Yarı final eşleşmelerinin ilk galibi, Fiji'ye ''Dur'' diyen Yeni Zelanda oldu. 22-17'lik skor ve oyun biz ragbi severleri keyiflendirmişti. Finale çıkacak takımın belli olacağı diğer maçta, iki Avrupa takımı, Büyük Britanya ve Fransa karşılaştı. 2016 Rio'ya çeyrek finalde veda eden Fransa, dört yıl sonra büyük bir başarı gösteriyor ve rakibini 26-19 mağlup ediyordu.
Olimpiyat üçüncüsünün belli olacağı maçta, Fiji ve Büyük Britanya kozlarını paylaştı. Bu iki takım, 2016 Rio'da çeyrek finalde eşleşmiş ve Büyük Britanya sahadan gülerek ayrılmıştı. 2016'nın rövanşı da diyebileceğimiz bu maçta Fiji, rakibine bu kez şans vermedi ve 21-12 kazanarak 2020 Tokyo Olimpiyatları'nı 3. sırada tamamladı. Erkeklerde kazanılan altından sonra, bir de bronz madalya gidiyordu Fiji'ye. Büyük Britanya'nın ise makus talihi değişmiyor, 2016 Rio'da olduğu gibi Tokyo'da da üçüncülük maçını kaybedip kürsünün dışında kalıyordu. Ve final... Sporun zirvesi olimpiyatlarda, iki takım en büyük olmak için sahadaydılar. 2016 Rio'nun gümüş madalyalısı Yeni Zelanda, aynı hüsranı tekrar yaşamak istemiyordu. Fransa ise, büyük bir başarı göstererek geldiği finalde, altını boynuna geçirmeyi umuyordu. Erkeklerde olduğu gibi kadınlarda da milli marşlar çalınırken, duygular tavan yaptı ve göz yaşlarının süzüldüğünü gördük. Bir sporcunun yaşayabileceği en özel anlardan biri yaşanıyorken, duygulanmamak elde değil. Final maçı başladığında, tüm izleyenler Yeni Zelanda'nın altın madalyayı ne kadar istediğini sahada görüyordu. Bu durum, skora da yansıdı ve Yeni Zelanda, 26-12 kazanarak 2020 Tokyo Olimpiyatları'nda şampiyon oldu.
Olimpiyatlar öncesinde en çok izlemek istediğim kadın sporculardan biri, Yeni Zelanda'nın süper starı Portia Woodman'dı. Neler yapacağını herkes gibi bende merak ediyordum. O'nun varlığı, takımı için büyük kazançtı. Ancak turnuvada, hepimizi kendisine hayran bırakan, müthiş bir performansla Yeni Zelanda'nın altın kazanmasında payı olan başka biri ortaya çıktı: Michaela Blyde. Bir kanatta Portia, diğer kanatta Michaela Yeni Zelanda'yı durdurulamaz yaptılar.
7'li ragbi branşında olimpiyatlara ilk defa katılan ülkelerden Çin 7., Rusya Olimpiyat Komitesi ise 8. sırada turnuvayı tamamladı. 2016 Rio'nun bronz madalyalısı Kanada, kendisine 9. sırada yer bulabildi.
Altı günlük ragbi heyecanını, bütün maçları izleyerek doya doya yaşayabildiğimi söyleyemeyeceğim. 2016 Rio Olimpiyatları'nda, Youtube üzerinden bütün maçlara ulaşabilmişken; 2020 Tokyo'da hem saat farkı hem de yayın haklarının satılmasıyla Youtube yayınının olmaması bizleri zorladı. Trt Spor Yıldız'ın final günleri yaptığı maç yayını, bir Türk televizyonunda ragbi izleme şansına ulaşmamız açısından çok keyifliydi.
2020 Tokyo Olimpiyatları'nın 8 Ağustos Pazar günü sona ermesiyle birlikte ABD, madalya sıralamasında birinci olurken, O'nu Çin ve Japonya takip etti. Türkiye ise 2 altın, 2 gümüş ve 9 bronzla toplamda 13 madalya kazandı. Olimpiyatların centilmen ruhuna yakışacak örnek bir hareket atletizm yarışlarında yaşandı. Erkekler yüksek atlamada, Katarlı Barshim ve İtalyan Tamberi 2.37 metre atlamış ve altın madalya için yarışıyorlardı. Eşitliğin bozulması için kendilerine bir hak daha vermek isteyen hakemlere, ''İki altın alabiliyor muyuz?'' diye soran Barshim, sakatlığından ötürü bir atlayış daha yapamayacak rakibinin de olimpiyat altınına kavuşmasını sağlıyordu. 2020 Tokyo'nun beni üzen tarafı, müthiş yetenek Simone Biles'i izleyememek oldu.
Ülkemiz adına madalya kazanan, mücadeleyi son ana kadar bırakmayan tüm sporcularımıza teşekkür ediyorum. Bizlere büyük gurur yaşattılar. Onları televizyonda izleyen birçok gencin spora başlamasına ve olimpiyat hayali kurmasına neden oldular. 2024 Paris Olimpiyatları'nı heyecanla bekliyorum.