Selimiye Camisi’ndeki restorasyon sürecini değerlendiren Edirne Belediyesi eski başkan yardımcısı ve şehir plancısı Namık Kemal Döleneken, uygulanan beyaz ışık aydınlatmanın yapının algısını bozduğunu belirterek, “Beyaz ışığı Suudi Arabistan’da, Medine’de ve Kabe çevresinde gördüm. Batı'da hiçbir kilise, hiçbir cami, hiçbir anıtsal yapı böyle bembeyaz parlak ışıkla olmaz. Belli ki yapan arkadaşlar oradan bir örnek aldılar, öyle görünüyor” dedi.
Edirne Belediyesi eski başkan yardımcısı ve şehir plancısı Namık Kemal Döleneken, UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ne alındığı süreçte alan başkanlığını yürüttüğü Selimiye Camisi’nde devam eden restorasyon çalışmalarıyla ilgili dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Döleneken, restorasyon kapsamında uygulanan beyaz ışık aydınlatmayı eleştirerek, Avrupa’daki hiçbir anıtsal yapıda bu tarz bir ışıklandırmanın kullanılmadığını vurguladı.
Kent gündemine dair değerlendirmelerde bulunmak üzere basın toplantısı düzenleyen Döleneken, Selimiye Camisi restorasyonu, Kırkpınar Er Meydanı’nın geleceği ve Edirne Sarayı’ndaki çalışmalar hakkında görüşlerini paylaştı.
“SELİMİYE ÜZERİNDEKİ TARTIŞMALAR SONUNDA FAYDA SAĞLADI”
Selimiye Camisi restorasyonu sürecinde yaşanan tartışmaların sonunda mahkeme kararının belirleyici olduğunu ifade eden Döleneken, özellikle kubbe içindeki kalemişleri konusunda alınan kararın önemli olduğuna dikkat çekti. Yereldeki kurumların bu karardan çok memnun olmadığını bildiğini belirten Döleneken, “Türkiye genelinde ciddi tepkiler oldu ama Edirne bu süreçte biraz geri planda kaldı. O dönemde ben de devreye girerek bazı konuları anlatmaya çalıştım. En azından bu kadar tartışmanın işe yaradığını gördük. O karar çıkmasına rağmen uygulamaya geçilemedi ve şimdilik rafa kaldırıldı. Böylece önümüzde, neyin doğru neyin yanlış olduğunu daha sağlıklı tartışabileceğimiz bir zaman kazandık” ifadelerini kullandı.
“KAPALI KAPILAR ARDINDA RESTORASYON YAPILMAZ”
Kamu kurumlarında şeffaflıktan uzak bir anlayış bulunduğunu savunan Döleneken, restorasyon süreçlerinin kamuoyuna açık yürütülmesi gerektiğini söyledi. “Biz açıklığı sevmiyoruz, kapalı kapılar ardında işler yapıyoruz. Oysa Selimiye gibi bir şaheser restore edilecekse acele edilmemeli. Hiçbir restorasyonun hızlı yapılması dünyada makbul değildir. Gerekirse 10 yıl, 20 yıl sürer; önemli olan doğru yapılmasıdır” diyen Döleneken, Fransa’daki Notre Dame Katedrali örneğini hatırlattı. Notre Dame restorasyonunun ilk günden itibaren tüm dünyaya açık şekilde yürütüldüğünü belirten Döleneken, “Ne yapılıyor, hangi malzeme kullanılıyor, hangi aşamadayız; her şey kamuoyuyla paylaşıldı. Bu yüzden Fransa’da neredeyse hiç tartışma yaşanmadı. Biz ise Edirne’de Selimiye ve Edirne Sarayı’nda ne yapıldığını ancak açılışta göreceğiz” şeklinde konuştu.
“BU AYDINLATMA HASTANE IŞIĞI GİBİ”
Selimiye Camisi’ndeki beyaz ışık uygulamasını sert sözlerle eleştiren Döleneken, bu tür aydınlatmanın Batı’daki anıtsal yapılarda kullanılmadığını söyledi. Konuyu bir aydınlatma uzmanına danıştığını belirten Döleneken, “Bana ‘Bu hastane ışığıdır, Batı’da böyle yerlerde beyaz ışık kullanılmaz’ dedi. Beyaz ışığı Suudi Arabistan’da, Medine’de ve Kabe çevresinde gördüm. Ama Avrupa’da hiçbir kilise, cami ya da anıtsal yapı bu şekilde aydınlatılmaz. Selimiye’nin yapısı çok güçlüdür; doğru aydınlatıldığında gece de insanı sarsar. Ancak bu ışıkla bina algılanmaz, sadece bir ışık topu görürsünüz. Bu nedenle bu konular test aşamasında değil, çok daha önce geniş kapsamlı tartışılmalıydı. Umarım yeniden değerlendirilir” dedi.
“KIRKPINAR’IN TAŞINMASI UNESCO STATÜSÜNÜ ETKİLEMEZ”
Kırkpınar Yağlı Güreşleri’nin yapıldığı Er Meydanı’nın yerinin değiştirilmesinin UNESCO açısından bir tehdit oluşturmadığını belirten Döleneken, kamuoyunda bu konuda yanlış bir algı bulunduğunu söyledi. “UNESCO’ya giren güreşler değil, Kırkpınar Festivali’dir” diyen Döleneken, festivalin özünün korunmasının esas olduğunu vurguladı. Ritüellerin, peşrevin, kispetin, davul-zurnanın Kırkpınar’ın vazgeçilmez unsurları olduğunu ifade eden Döleneken, “Bunlardan biri çıkarılırsa Kırkpınar’ın ruhu zedelenir. Asıl tehlike de budur” diye konuştu.
Adem Batuhan SEVER