Balta; ‘İsraf inanılmaz boyuta ulaştı’
Edirne’de uzun yıllardır otel ve restoran işletmeciliği yapan, aynı zamanda Türkiye Otelciler Birliği Edirne Temsilcisi olan Gökhan Balta, Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu’nun açık büfe ve serpme kahvaltı uygulamalarında gıda israfını önlemek amacıyla gideceği düzenlemeyi değerlendirdi. Edirne’de de çok sayıda işletmede açık büfe ve serpme kahvaltı uygulamasının devam ettiğini belirten Balta, yeni düzenlemeyle büyük bir israfın önüne geçilebileceğini dile getirdi. Balta; “Biz otelciler olarak bu konudan ciddi anlamda muzdaribiz. Çünkü israf oranı inanılmaz boyutlara ulaştı. Bu yeni sistemle hem işletmelerin maliyetleri düşecek hem vatandaşın cebinden çıkan para azalacak hem de israfın önüne geçilmiş olacak. Bu da doğrudan ülkenin gıda enflasyonuna olumlu yansıyacak” dedi.
Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu, açık büfe ve serpme kahvaltı uygulamalarında gıda israfını önlemek amacıyla yeni bir düzenleme hazırlığına başladı. Taslak çalışmaya göre, serpme kahvaltılarda “kişi sayısı kadar porsiyon” şartı kaldırılacak; otellerde ise “her şey dahil” sisteminin yerine “yiyeceğini seç” modeli öne çıkacak. Kurul üyesi ve Tüm Restoranlar ve Turizmciler Derneği (TÜRES) Başkanı Ramazan Bingöl, düzenleme yürürlüğe girdiğinde restoran ve kafelerde iki kişilik serpme kahvaltının, isteyen üç ya da beş-altı kişi tarafından paylaşılabileceğini, otellerde ise açık büfeler yerine menüden seçim yapılabilecek ala carte sisteme geçilebileceğini söyledi.
Edirne’de uzun yıllardır otel ve restoran işletmeciliği yapan, aynı zamanda Türkiye Otelciler Birliği Edirne Temsilcisi olan Gökhan Balta, gazetemize özel açıklamalarda bulunarak, söz konusu düzenlemeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
“İSRAF ORANI İNANILMAZ BOYUTLARA ULAŞTI”
Balta, serpme kahvaltı ve açık büfe sisteminin Türkiye’de 1990’lı yılların ortalarında otellerde uygulanmaya başlandığını hatırlatarak, “Bu konu uzun zamandır hem biz işletmeciler hem de sektör temsilcileri açısından bir problem olarak gündemde. Aslında bu sistemin temeli, 1990’lı yılların ortalarında otellerde başlayan açık büfe ve her şey dahil uygulamalarıyla atıldı. O dönemde, özellikle turizm açısından cazip bir modeldi. Gelen turist, tek bir ücret ödeyerek tüm hizmetlerden faydalanabiliyordu. Ancak zamanla bu sistem otellerin dışına, restoranlara ve özellikle yalnızca kahvaltı hizmeti sunan mekanlara da yayılmaya başladı. Fakat artık bu noktada bir sınırın çizilmesi gerekiyor. Biz otelciler olarak bu konudan ciddi anlamda muzdaribiz. Çünkü israf oranı inanılmaz boyutlara ulaştı” dedi.
‘HER GÜN 12 MİLYON EKMEK ÇÖPE GİDİYOR’
İsrafın ulaştığı boyutları sayılarla örnekleyen Balta, “Türkiye’de her gün ortalama 12 milyon ekmek çöpe gidiyor. Kahvaltının en temel ürünlerinden biri olan ekmeğin bu şekilde israf edilmesi, yaklaşık 2.500 ton buğdayın her gün çöpe atılması anlamına geliyor. Bu yalnızca ekmekle sınırlı değil. Peyniri, zeytini, domatesi derken bu tabloyu büyüttüğümüzde ciddi bir kaynak israfı ortaya çıkıyor. Bu durum hem ülke ekonomisi açısından zarar verici hem de sektör olarak bizlerin maliyetlerini artıran bir unsur” ifadelerini kullandı.
‘GIDA ENFLASYONUNUN DÜŞMESİNE BİLE YARDIMCI OLACAKTIR’
Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu’nun da gelen şikâyet ve talepler doğrultusunda bir çalışma başlattığını bildiklerini belirten Balta, “Cumhurbaşkanlığına bağlı Tarım ve Gıda Kurulu'nun da bu konuyla ilgili gelen şikayetler ve talepler doğrultusunda bir çalışma başlattığını biliyoruz. Ben de Türkiye Otelciler Birliği’nin Edirne temsilcisi olarak uzun yıllardır bu konuda bir düzenleme yapılması gerektiğini savunuyorum. Avrupa’da kahvaltı kültürüne baktığımızda, Türkiye'nin kahvaltı masalarında oluşan israf, gerçekten dünya çapında dikkat çeken bir sorun haline geldi. Bu yüzden bu alışkanlığı daha sade, daha verimli bir modele dönüştürmek hem ekonomik açıdan hem üretim açısından katkı sağlayacaktır. Hatta bu değişiklik gıda enflasyonunun düşmesine dahi yardımcı olacaktır. Bahsettiğimiz 2.500 ton buğdayın her gün çöpe atılması, sadece kahvaltıdaki ekmek tüketimiyle sınırlı değil. Diğer ürünlerle birlikte değerlendirildiğinde, israfın boyutları daha da büyüyor. Ayrıca bu durum, işletmeler arasında bir rekabet yaratıyor: ‘Onun kahvaltısı daha zengin’, ‘bununki daha çeşitli’ gibi anlayışlarla gereksiz maliyetler ortaya çıkıyor. Bu nedenle böyle bir düzenleme gelmesini biz de destekliyoruz. Çünkü hem sektörel hem de toplumsal anlamda olumlu sonuçlar doğuracaktır” şeklinde konuştu.
‘SERPME KAHVALTI YERİNE SEÇMELİ KAHVALTI GELEBİLİR’
Yeni düzenleme kapsamında serpme kahvaltı yerine “seçmeli kahvaltı” modelinin öne çıkacağını öngördüklerini söyleyen Balta, “Serpme kahvaltının yerine ‘seçmeli kahvaltı’ sisteminin getirileceğini düşünüyoruz. Eskiden bu sistem vardı. Açık büfeler yaygınlaşmadan önce, otellerde veya restoranlarda sabit bir kahvaltı tabağı sunulurdu. Bu uygulama, pandemi döneminde de bir süreliğine geri geldi. O süreçte sağlık ve hijyen kuralları gereği açık büfeler kaldırıldı, tabak sistemi geri döndü. Bu uygulama hem maliyetleri düşürdü hem de işletmelere olumlu yansıdı. Sadece kahvaltı değil, konaklama fiyatları açısından da daha uygun bir tablo oluştu” diye konuştu.
‘SERPME KAHVALTI GİDERİ 500-600 LİRA’
Balta, serpme kahvaltının şu an kişi başı maliyetinin 150-200 lira civarında olduğunu, diğer genel giderlerle birlikte bu rakamın 500-600 liraları bulabildiğini belirterek, “Şu anda serpme kahvaltının kişi başı maliyeti 150-200 lira civarında. Diğer genel giderlerle birlikte bu rakam 500-600 liraları bulabiliyor. Bu da bir konaklama işletmesi için ciddi bir yük demek. Yeni sistemde, standart bir kahvaltı tabağı sunulacak. Bunun dışında ekstra istenen ürünler, müşteri tarafından ayrıca seçilebilecek ve ücretlendirilecek” açıklamasını yaptı.
‘HEM MALİYET DÜŞECEK, HEM VATANDAŞ AZ ÖDEYECEK’
Bazı işletmelerde uygulanan masadaki kişi sayısı kadar kahvaltı alma zorunluluğunun da sona ereceğini belirten Balta, “Bazı işletmelerde serpme kahvaltı sipariş ettiğinizde, masadaki kişi sayısı kadar kahvaltı alma zorunluluğu getiriliyor. Örneğin beş kişiyseniz beş kişilik kahvaltı almak zorundasınız. Bu uygulama da yeni düzenlemeyle sona erecek. Yani isteyen iki kişi kahvaltı alacak, diğerleri almayabilir. Böyle bir zorunluluk olmayacak. Sonuç olarak bu yeni sistemle hem işletmelerin maliyetleri düşecek, hem vatandaşın cebinden çıkan para azalacak, hem de israfın önüne geçilmiş olacak. Bu da doğrudan ülkenin gıda enflasyonuna olumlu yansıyacak” ifadelerine yer verdi.
Adem Batuhan SEVER