Türkiye’nin ilk tütün ürünü sorumluluğu davasına 25 yıl önce Edirne’de önderlik eden Dr. Celal Karlıkaya ve Av. Rıfat Çulha, uzun yıllar süren davayı kaybetmişti. 25 yılın ardından Ankara’daki başka bir dava, emsal bir kararla kazanılarak tütün ürünü şirketine 500 bin TL’lik tazminat cezası verildi. Karlıkaya ve Çulha, konuya yönelik Edirne’de basın toplantısı düzenledi. O yıllardaki davanın kaybedildiğini hatırlatan Dr. Celal Karlıkaya, tütün ürünü şirketlerinin oluşturduğu lobiden dolayı bu tarz davaların kazanılmasının zor olduğuna vurgu yaptı. Karlıkaya; “Göğüs hastalıkları servislerindeki hastaların yarısından fazlası sigaraya bağlı rahatsızlıklardan muzdarip. Doktorlar olarak bizim görevimiz yalnızca tedavi etmek değil, aynı zamanda önlem almaktır. Sigara ile mücadele davaları, bu önlemin bir parçasıdır. Eğer bu süreç, bireysel mücadelelerle sınırlı kalırsa, sigara şirketlerinin gücü karşısında etkisiz kalacaktır. Toplum olarak bu davalara sahip çıkmalı, kamuoyu oluşturmalıyız” dedi.
Türkiye’nin ilk tütün ürünü sorumluluk davası, 25 yıl önce Dr. Celal Karlıkaya ve Av. Rıfat Çulha önderliğinde yürütülmüştü. O yıllardaki dava olumsuzlukla sonuçlansa da geçtiğimiz günlerde Ankara’da görülen bir davada ise Türkiye tarihinde ilk kez bir tütün ürünü şirketine 500 bin TL’lik tazminat cezası verildi. Dr. Karlıkaya ve Av. Çulha da bugün Edirne Tabip Odası Lokali’nde bir basın toplantısı düzenleyerek söz konusu dava ile ilgili açıklamalarda bulundu.
‘DÖNÜM NOKTASIDIR’
Edirne Tabip Odası Başkanı Dr. Celal Karlıkaya, dava hakkında değerlendimede bulunarak; "Bu dava, halk sağlığı mücadelesinde tarihi bir dönüm noktasıdır. Ancak daha çok sayıda davaya ihtiyaç var. İnsanlar sigara lobilerinin gücü karşısında yalnız bırakılmamalı" dedi.
‘BU TÜR DAVALAR YETERİNCE DİKKATE ALINMIYOR’
Tütün ürünü ile ilgili açılan davaların büyük çoğunluğunun ya sonuçsuz kaldığını ya da yeterince desteklenmediğini kaydeden Dr. Karlıkaya; "Bu karar önemli bir kazanım olsa da, toplumun sigara karşıtı davalara verdiği destek sınırlı. Kamuoyu baskısı olmadan bu tür davalar yeterince dikkate alınmıyor. Oysaki sigara sadece bireysel değil, toplumsal bir sorun" şeklinde konuştu.
Karlıkaya, Edirne’de 25 yıl önce başlatılan dava sürecinde yaşanan zorlukların, bugün hâlâ devam ettiğini dile getirerek; "Biz bu mücadeleyi başlatan ekip olarak, yalnızca bir kazanımla yetinemeyiz. Bu karar, sigara şirketlerine karşı atılan ilk büyük adım olabilir ama daha çok dava açılmalı, daha güçlü adımlar atılmalı" diyerek, toplumsal farkındalığın yetersizliğine vurgu yaptı.
‘TÜTÜN LOBİLERİNİN YARATTIĞI ALGI, DAVALARIN ÖNEMİNİ KÜÇÜLTÜYOR’
Tütün ürünü mağdurlarının çoğunun hak arama süreçlerinde yetersiz kaldığını ve bu konuda bilinçlendirme çalışmaları yapılması gerektiğine vurgu yapan Karlıkaya; "Davalar, yalnızca mağdurların değil, toplumun ortak sorunu. Ancak sigara lobilerinin kamuoyunda yarattığı algı, bu davaların önemini küçültüyor" diye konuştu.
Karlıkaya, Türkiye’de tütün ürünü ile ilgili açılan davaların önündeki en büyük engellerden birinin, mahkeme süreçlerinin yavaşlığı ve maliyetli olduğunu belirtirken, sigara şirketlerinin medya ve kamuoyu üzerindeki etkisi, bu davaların hak ettiği dikkati görmesini engellediğini söyledi.
“BU BAŞLANGIÇ OLMALI"
Karlıkaya, sağlık çalışanlarına ve halk sağlığı uzmanlarına yönelik bir çağrıda da bulunarak; "Göğüs hastalıkları servislerindeki hastaların yarısından fazlası sigaraya bağlı rahatsızlıklardan muzdarip. Doktorlar olarak bizim görevimiz yalnızca tedavi etmek değil, aynı zamanda önlem almaktır. Sigara ile mücadele davaları, bu önlemin bir parçasıdır. Eğer bu süreç, bireysel mücadelelerle sınırlı kalırsa, sigara şirketlerinin gücü karşısında etkisiz kalacaktır. Toplum olarak bu davalara sahip çıkmalı, kamuoyu oluşturmalıyız” ifadelerini kullandı.
Adem Batuhan SEVER