‘Kötü tabloyu düşünmek istemiyoruz’
Türkiye’nin buğday üretiminde önemli bir noktada bulunan Edirne’de sonbahar yağışlarının alınamaması dolayısıyla üreticiler, ürünlerini kuru toprağa ekti. Büyük bir umutla yağışları bekleyen üreticilerin, yağış olmaması gibi bir tabloyu düşünmek dahi istemediklerini kaydeden Edirne Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Arabacı; “Üreticimiz bu geçtiğimiz yıl içerisinde buğday, ayçiçeği, çeltik, bu ürünlerin hiçbirinden para kazanamadı denilecek seviyede. Hatta ayçiçeğinde birçok üreticimiz kendi tarlasında zarar etti. O yüzden bu önümüzdeki süreçte; 'buğdayı ektik, kurak gitti, ne olur?' diye inanın bu kötü tabloyu hiç göz önünde bulundurmak istemiyoruz, düşünmek istemiyoruz. İnşallah Allah büyük, önümüzdeki süreçte yağışlar da gözüküyor. İnşallah yağışlar olur” dedi.
Edirne’de geçtiğimiz sezon buğdayı kuru toprağa eken üretici, yağışsız geçen kış aylarının ardından yaz aylarının da aşırı sıcak havalardan dolayı gerçekleşen kuraklık dolayısıyla buğday ve ayçiçeğinde istediği verimi alamadı. Küresel ısınmadan kaynaklı olarak mevsim geçişlerinin değişmesinden dolayı buğday ekim dönemi kasım ayına sarkan üretici, bu yıl buğday ekimini tamamlayarak, yağışlı havayı beklemeye başladı. Ekim ayı süresince ve kasım ayının ilk yarısında beklenen yağışları alamayan üretici bu sezon da ürünlerini kuru toprağa ekmek zorunda kaldı.
'EKİLİŞTEN SONRA ÜRETİCİMİZ KURAĞA EKİMİ YAPTI'
Edirne Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Arabacı, geçen yıl gerçekleşen verim kaybını bu yıl yaşamak istemediklerini ifade etti. Arabacı; "Buğday ekilişinde neredeyse sonlara gelindi diyebiliriz ama yağış bekleyip, ekmeyen üreticilerimiz daha henüz var. Bu yağışın ardından o üreticilerimiz de ekimini yapacaktır. Bu son günlerde az da olsa bir yağış aldık. Ekilişten sonra üreticimiz kurağa ekimi yaptı. Fakat çok bölgesel değişken yağışlarımız var. Bazı köylerimize 3 kilogram, bazı köylerimize 10 kilograma kadar yağış düştü. Ortalama 6-7 kilogram diyebiliriz. Bugün baktığımızda buğdayın çimlenmesi açısından evet yeterli mi? Çimlenebilir ya da tam sınırda kalan yerler var. Ama önümüzdeki günlerde yağışlı bir hava kitlesi gözüküyor. Bir hafta sonra da tekrar bir yağış gözüküyor. İnşallah buğdayımız hayırlısıyla ek çıkışını yapar. Bu tabii ki yeterli mi dersek? Bu sadece çimlenmesi açısından yeterli olacaktır. Ama bu önümüzdeki süreçte alt seviyede toprak kuru. İnşallah bu yağışlar belli aralıklarla, belli periyotlarla devam eder ki ürünün çimlenmesinden sonraki büyüme aşamasında da kök ve gelişimi açısından da tav oluşması iyi olacaktır" şeklinde konuştu.
‘YAĞACAK YAĞMURUN YETERLİ SEVİYEDE OLMASI GEREKİYOR'
Buğdayın kurak toprağa ekilmesinden dolayı yağacak yağmurun büyük önem arz ettiğine vurgu yapan Arabacı; "Biliyorsunuz uzun zamandan beri bölgemiz yağış almıyor. Hazırlıklarımızı kurak dönemde yaptık, ekilişimizi kurak dönemde yaptık. Çok az sayıda üreticimiz güvenemeyip ekmedi, yağışı bekledi. Tamamen kurağa ektiğinizde, ekiliş açısından sıkıntı yok ama sonraki yağacak yağmurların yeterli seviyede olması gerekiyor. Az önce ne dedik? 3 ile 10 kilo arasında yağış aldık. 3 kilogram yağış aldığını varsaysak tohuma erdi ya da ermedi. Tohum o rutubetle çimlenmeyi yapacak ama arkadan uzun süre yağış gelmezse üstteki tav da yok olur, buğday çimlenir ve bozulur. Bu büyük bir riskti" diye konuştu.
'ÖNCEDEN EKİMDE YAPIYORDUK, ARTIK EKİLİŞ DÖNEMİ KASIM AYINA KAYDI'
Ekilişlerin mevsim sıcaklıklarındaki değişiklik nedeniyle ekim ayından kasım ayına sarktığını hatırlatan Arabacı; "Önceki dönemlerde biliyorsunuz ekim ayında ekiliş yapıyorduk artık kasım ayının içerisindeyiz. Ekilişlerimizin yapılması gerekiyor. Çünkü önümüzdeki süreçte ciddi bir yağış olursa, bu sefer ekilişimizi yapamayız. Geçmiş yıllarda bu tarz sorunlar yaşadık. Ekim ayının sonları gibi, kasım başı gibi ciddi yağışlar geliyordu ve ekiliş yapamadığımız yıllar oluyordu. O yüzden ekimler kaydı, kuraklık var. Bundan dolayı ekiliş dönemi kasım ayına kaydı. Ama bu dönemden sonra üreticimiz çok fazla bekleyemez. Risk var mı? O riske girer. Çünkü yağışlı bir hava gelirse, ekilişini yapamazsın. Ondan dolayı ekilişlerimizin büyük bir çoğunluğu tamamlandı az bir alan kaldı" ifadelerini kullandı.
'KÖTÜ TABLOYU DÜŞÜNMEK İSTEMİYORUZ'
Üreticilerin ayçiçeği ve çeltikte verim kaybının yanı sıra, aradığı fiyatları da bulamadığını söyleyen Arabacı; "Kötü tabloyu şu an için hiç düşünmek istemiyoruz. Çünkü kurak bir yıl geçirdik, geçtiğimiz yıllarda biliyorsunuz buğdayda verimimiz çok kötü değildi ama fiyat kötüydü. Ayçiçeğinde fiyattan ziyade kuraklık vardı, hiç biçilemeyen arazi vardı. Çeltikte su sorunu vardı. Çok zor bir yıl atlattık. Üreticimiz bu geçtiğimiz yıl içerisinde, bu bahsettiğim buğday, ayçiçeği, çeltik, bu ürünlerin hiçbirinden para kazanamadı denilecek seviyede. Hatta ayçiçeğinde birçok üreticimiz kendi tarlasında zarar etti. O yüzden bu önümüzdeki süreçte; 'buğdayı ektik, kurak gitti, ne olur?' diye inanın bu kötü tabloyu hiç göz önünde bulundurmak istemiyoruz, düşünmek istemiyoruz. İnşallah Allah büyük, önümüzdeki süreçte yağışlar da gözüküyor. İnşallah yağışlar olur. Bu önümüzdeki süreçte, bu yağışları ve ürünün çıkışını, gelişimini takip ederek yine bununla ilgili bir yorum yaparız. Ama şu an inanın o kötü, karamsar tabloyu düşmek istemiyorum" açıklamasını yaptı.
Adem Batuhan SEVER