Edirne’nin tarihi dokusunda önemli bir yer tutan Aziz Georgi Bulgar Kilisesi, bahar ayini sırasında benzeri görülmemiş bir "dil" kavgasına sahne oldu. Katılımcıların neredeyse tamamı Bulgar asıllı olmasına rağmen, ayinin Yunanca yapılması konusunda ısrar eden Yunan din görevlileri ile cemaat arasında ipler koptu. Yaşanan gerginliğin ardından Bulgar Ekzarhlığı Ortodoks Kilisesi Vakfı, radikal bir adım atarak ayini iptal etti ve Bulgarca ibadet izni çıkana kadar kilisenin ayinlere kapatıldığını duyurdu.
"Aziz Georgi İsim Günü" dolayısıyla planlanan törende, İstanbul’dan gelen Yunan Metropolit Amfilihios’un Bulgarca yerine Yunanca ibadet baskısı yapması krizi fitilledi. Vakıf yönetimi ayini durdururken, cemaat sadece dua okumakla yetindi. Törene Bulgaristan Edirne Başkonsolosu Radoslava Kafedzhiyska ve Vakıf Başkanı Dimitri Yotef de katılarak tepkilerini dile getirdi.
'BULGARCA AYİN YAPILANA KADAR KİLİSEMİZİ AYİNLERE KAPATIYORUZ'
Vakıf Başkanı Dimitri Yotef, duanın ardından yaptığı sert açıklamada kilisenin asıl sahiplerinin Bulgar cemaati olduğunu hatırlatarak şunları söyledi:
"İstanbul Bulgar cemaati adına bugün buraya, geleneksel kutlamamızı gerçekleştirmek için geldik. Bizler bu kilisenin cemaatiyiz, sahipleriyiz. Ancak buraya geldiğimizde, Edirne Metropoliti tarafından gönderilen papazlar aracılığıyla Bulgarca ayin yapamayacağımız bize bildirildi. Bunun yerine Yunan papazlarla ayin yapılacağı söylendi. Biz de bunu kabul etmedik. Çünkü burası bir Bulgar Kilisesi’dir ve Bulgarca ayin yapılması gerektiğini düşünüyoruz. Bu nedenle yönetim kurulu olarak net bir karar aldık. Bugünden itibaren, Bulgarca ayin yapılıncaya kadar kilisemizi ayinlere kapatıyoruz. Aynı zamanda metropolitin de Bulgarca ayine izin verilene kadar kiliseye girişini yasaklama kararı aldık. Tabii ki ziyaret için açık olacak. İnsanlar gelip dua edebilir, mum yakabilir. Buna engel yok. Ancak Bulgarca ayin yapılıncaya kadar burada ayin gerçekleştirilmesine izin verilmeyecek. İki kilisemiz için de yönetim kurulunun tavrı nettir. Bulgarca ayin olana kadar bu karar devam edecek."
'ÇIKIRIK'IN VEFATININ ARDINDAN ŞİDDETLİ BASKI YAŞADIK'
Yotef, sorunun yeni olmadığını, üç yıl önce hayatını kaybeden sevilen papaz Alexander Çıkırık’ın yokluğunda baskıların tırmandığını belirtti:
"Önümüzdeki günlerde bazı üst düzey yetkililerle görüşmeler yapacağız. Kendi içimizde toplantılar gerçekleştireceğiz ve ona göre bir yol haritası belirleyeceğiz. Açık konuşmak gerekirse bu kararın aslında yıllar önce alınması gerekiyordu. Ama bugüne kadar alınmadı. Rahmetli Peder Alexander Çıkırık'ın vefatından sonra biz çok büyük üzüntü yaşadık. Kendisi bizim için çok değerliydi. Onun vefatının ardından son üç yıldır metropolit tarafından ciddi baskılar altında kaldık. Bu nedenle bugün yönetim kuruluyla görüştük ve bu kararı alma noktasına geldik."
'ÜZÜCÜ BİR OLAY YAŞANDI'
Bulgaristan Edirne Başkonsolosu Radoslava Kafedzhiyska ise yaşananların diplomatik ve kültürel boyutuna dikkat çekerek, Türkiye’nin inanç özgürlüğüne vurgu yaptı ve süreci şu sözlerle değerlendirdi:
"Bugün burada bulunmamızın en önemli nedeni, şu anda içinde bulunduğumuz Bulgar Kilisesi, Aziz Georgi Kilisesi’nin isim günü kutlamasıydı. Bildiğiniz üzere Aziz Georgi Günü’nün resmi tarihi 6 Mayıs’tır. Biz de bugün bu vesileyle burada bir araya gelmiş bulunuyorduk. Aziz Georgi ismi Balkanlar için çok önemlidir. Kendisi Balkan halklarının koruyucusu, öncüsü ve gurur kaynağı olarak kabul edilmektedir. Bugün burada hepinizin de şahit olduğu üzücü bir olay yaşandı. Buna beklenmedik bir durum diyebiliriz ama aslında uzun süredir yaşanan bir sorunun devamı niteliğinde olduğunu da söylemek gerekir. Çünkü uzun zamandır aynı sıkıntılarla karşı karşıyayız. Sayın Metropolit Amfilohiy tarafından Bulgarca dilinde ayin yapılmasına yönelik bir kısıtlama getirildi. Oysa Türkiye Cumhuriyeti’nde hangi kilise, hangi ibadethane olursa olsun gerçekleştirilen ayinler ve ibadetler, o topluluğun kendi diliyle yapılmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti, farklı halkların, farklı mezheplerin ve inanç gruplarının haklarını eşit şekilde koruyan bir devlettir."
'SAYIN METROPOLİT HASSASİYETİMİZİ ANLAYAMADI'
Sorunun barışçıl yollarla çözülmesi gerektiğini savunan Başkonsolos Kafedzhiyska, sağduyu çağrısında bulundu:
"Ancak üzülerek ifade etmek zorundayım ki Sayın Metropolit bu konuda bizim hassasiyetimizi anlayamadı. Kendisi Yunan kökenli olabilir ama burada söz konusu olan mesele dil, kültür ve cemaatin kendi inancını kendi diliyle yaşatma hakkıdır. Yine de tüm yaşananlara rağmen umudumuzu kaybetmiyoruz. Bu sorunun sağduyu içerisinde, kardeşlik duygularıyla ve barışçıl bir şekilde çözüme kavuşmasını temenni ediyoruz. Çünkü Balkanlar’da yaşayan bütün halklar kardeştir. Hangi milletten olduğumuzun, hangi mezhebe mensup olduğumuzun hiçbir önemi yoktur. Ukraynalı olabilir, Rus olabilir, Bulgar olabilir, Yunan olabilir… Biz hiçbir ayrım yapmıyoruz. Bizim için bütün Balkan halkları kardeştir. Ancak inancımızı korumamız gerekiyor. Şu anda bulunduğumuz kilisenin isim sahibi olan Aziz Georgi’nin hayatına baktığımızda, kötülüğe karşı mücadele eden önemli bir lider olduğunu görüyoruz. Biz de onun yolunda, inancımızı kaybetmeden, umutlarımızı yitirmeden bu sürecin sağlıklı şekilde sonuçlanacağına inanıyoruz. Karşılıklı anlayış ve ortak hassasiyetlerle bu sorunların aşılabileceğine yürekten inanıyorum."
Yeşim DRAMALI
